Ali karul

Ali karul

Ali karul

Abdal Musa’nın Sırrı


İnsan nur-i kadimdir.
Hasta değil hekimdir.
Sen dahi insan isen
Anla bu esrareden

Işık olan bu yolda
Can ile baş oynatır
Sen dahi ışık isen
Bakma gel kenarlardan
Kaygusuz Abdal



Alevi erkanının kurucusu ve son büyük üstadı,Abdal Musa , Pir Sultan Abdal,Hacı Bektaş-ı Veli,Yunus Emre ve benzeri diğer Alevi mürşitleri gibi çok sayıda araştırmaya konu olmamıştır.Onun hakkında şimdiye kadar yapılan az sayıda araştırma, onun tarihi kişiliğini ve misyonunu ortaya koymaktan çok uzak ,ciddiye alınması mümkün olmayan son derece sığ ve çoğunlukla da art niyetli olduğu her satırından belli olan metinlerdi.

Abdal Musa’yı olabildiğince gözlerden uzakta ve anlaşılmaz bir bulanıklık içinde tutabilmek,bunun yapılamadığı durumlarda da ,onun kimlik bilgilerini ve yaşam öyküsünü karartmak ,Abdal Musa’yı Türk-İslam sentezinin tornasından çıkmış sanal bir hikayenin içine oturtmak araştırmacıların (!) başlıca amacı oldu.Abdal Musa’nın içine atıldığı yapma tarihin yazıcıları ‘Abdal Musa Velayetnamesi’nde yer alan Abdal Musa’ya ait bir nefesin iki dizesini tahrif ederek işe başladılar.


Musa Tur’da durup münacat eyler
Neslimiz sorarsan asıl Hoy’danız

Başta Abdurrahman Güzel,Atilla Özkırımlı,Abdülbaki Gölpınarlı,S.Nüzhet Ergun ve Ahmet Yaşar Ocak olmak üzere pek çok isim bu uydurma dizelerin peşinden gittiler ve bu tahrip edilerek asıl anlamından çok uzaklara düşürülmüş dizeleri dayanak yaparak,Abdal Musa’nın aslen Azerbaycanlı olduğunu ve Azerbaycan’ın Hoy şehrinde dünyaya geldiğini öne sürdüler.

Uydurma olduğu sonradan ortaya çıkacak olan yukarıdaki dizeleri de iddialarının kanıtı olarak sundular. Abdal Musa’nın kendi vatanında uzaklardan gelmiş bir yabancı gibi gösterilmesi ,onlara bir hareket alanı sağladı, bir çıkış kapısı oldu.Abdal Musa’nın yaşam öyküsü üzerinde buradan başlatıldılan tahrifatın ikinci adımında Abdal Musa’ya kendi yapay senaryoları ile uyumlu bir etnik gömlek giydirildiler,boynuna da hiçbir zaman mensubu olmadığı bir inancın paftasını astılar.

Abdal Musa’yı başka bir amacın adamı,inanmadığı bir dinin misyoneri olarak takdim ettiler.O göçmen değil, bu ülkenin yerli halkındandı ve kendisini, bir zamanlar üzerinde gezindiği bu yaşlı topraklarla nikahlı, o kadim bir inanca adamıştı.

Hoyrat ellerin müdahalesine uğramadan Fransa’da bir kütüphanenin raflarına sığınmayı başarabilmiş bir ‘Abdal Musa Velayetnamesi’ nüshasından elde edilmiş bir kopya birkaç el değiştirdikten sonra 2005 yılında araştırmacı İsmail Kaygusuz’a ulaştı ve onun tercümesi ile yukarıdaki dizelerin tahrif edilmemiş gerçek sözleri ortaya çıktı.Ve görüldü ki bu dizeleri ile Abdal Musa Alevi inanışının temeli olan ‚’varlığın birliği’ kavramına vurgu yapmaktadır.

Musa durup biz münacaat eyleriz
Neslimiz sorarsan aslı HÜ’deniz

Hü ve Hakk ,sözcükleri Alevi terminolojisinde aynı anlama gelen ve yaradılışın/varoluşun zamana ve mekana inmeden önceki halini tanımlayan sözcüklerdir Bu nefeste Abdal Musa’nın aslının Hakk olduğunu,kendisinin Hakk’tan geldiği ifade edilmektedir.’Hakk’tan gelme’ yada ‚’Hakk’la Hakk olma’ ünlü sufi Hallac-ı Mansur’un katline sebep olan ‚’enel Hakk/ben Allahım’ deyiminin bir başka söyleyiş biçimidir.

Abdal Musa’nın kimlik ve aidiyet bilgilerini,misyonunu,ülküsünü,kısaca ona ait ve onun içinde yetiştiği geleneğe ait her ne varsa el birliği ile tarumar edenler ,ürettikleri yapay senaryonun bir sonraki adımında,onu eli kılıçlı bir savaşçı, bir fetihçi olarak olmadık kalıplara sokmayı da ihmal etmediler.’Abdal Musa Velayetnamesi’nde Abdal Musa’nın ateşle imtihanını hikaye eder bir bölüm vardır.Abdal Musa Velayetnamesinde rivayet olunur ki; Günlerden bir gün Teke Beyi Abdal Musa’yı huzura getirtmek için bir askerini gönderir,

’Giden kul geri dönmedi,Yeniden bir kul daha gönderdi,o da geri dönmedi.Her gün iki üç tane kul göndermiş idi.Varanlar hemen Abdal Musa’ya derviş oluyorlardı.Bu şekilde yaz oluncaya kadar tam beş yüz kul geldi ve gelen kullardan hiç birisi geri gitmedi.Hepsi Abdal Musa Sultan’ın yanında toplanıp kaldılar.Teke Beyi de silahlanıp yaylağa çıktı.Abdal Musa Sultan dahi Genceli’ye yaylağa gitti.

Teke Beyi bu kez günde beş-on kul gönderdi.Derler ki , Abdal Musa Sultan’ı getirmek için gönderdikleri kulların toplam sayısı sekiz yüz kadar oldu.Cümlesi de Abdal Musa’ya derviş olup yanında kaldılar…Teke Beyi de köy halkına emir buyurdu;

-Ev başına birer yük odun getirin.,ateşe atalım.Eğer gerçek er ise gelsin ateşi çiğnesin geçsin.Ben de ona inanayım, dedi.

…Abdal Musa Sultan bütün dervişleriyle ateşin içine girdi,semah tuttu.Ateş söndü ve yerinde çayır çimen bitti.’

Teke Beyi bilmedi ki bu sevdaya tutulana hiçbir ateş kar etmez.Gördüklerinden korktu ‘ormandan ormana kaçtı’

İmgelerle donatılmış bu anlatımın içinde gizlemiş olan gerçek şudur:Abdal Musa herkesin odun taşıyarak beslediği bin yıldır değdiği her yeri kavuran bir ateşi söndürmüş, üstelik yangın yerine yeniden can vermiş alevlerin kararttığı topraklarda yaşamı yeniden filizlendirmiş,her yanı çayır-çimene döndürmüştür.Bunları yaparken Abdal Musa eline ok ile yay almadı ,beline kılıç kuşanmadı. Abdal Musa ateşle olan kavgasını etrafına sevgi tohumları saçarak kazandı.

Abdal Musa üzerinde yapılan tahrifatlar onun kimlik ve aidiyet bilgilerini karartmakla ve onu olmadık biçimlere yerleştirmekle sınırlı kalmadı.,Tahrifatın boyutları onun inancını ve tüm ömrünü adadığı davasını da kapsayacak biçimde genişletildi. Mantık izan ve insaf sınırlarının çok üzerine çıktı.Abdal Musa ve onun ünlü müridi olan ve yedi ulu Alevi ozanından biri sayılan Kaygusuz Abdal hakkında asılsız ve mesnetsiz iddiaların tetikçiliğini Prof. Dr. Abdurrahman Güzel yaptı. Prof. Güzel eliyle pek çok safsataya bilimsel(!) bir esvap giydirilmiş oldu.Yapılanlar Aleviliği bir başka inancın içinde görmek ve göstermek isteyenleri dahi çileden çıkarttı.

‘Abdal Musa Sultan’ı gerçek anlamda ne tarihsel ne de inançsal olarak tanımayan ve yüzü kızarmadan Kaygusuz Abdal’ı Hanefi mezhebine dahil ettiği gibi ona da ehli sünnetten yani Sünni olduğu iftirasını atan Prof. Güzel bu kitabının arkasına altmış sayfa olan elyazması metnin kırk iki sayfasını koyduğu tıpkıbasımın ‘transkripsiyonlu metnin birinci elden nüshası olduğunu’ belirtmektedir.Ancak kitabın hiçbir yerinde,kendi kitaplığında bulunan bu orijinal nüshayı nereden ,nasıl ve ne zaman ele geçirdiğine dair bilgi vermemesini de fazlasıyla yadırgadık.’


Abdal Musa’nın sırrının ve onun temsil ettiği geleneğin gizeminin kendi gerçeklerinden çok uzakta olduğu muhakkaktır.Abdal Musa geleneğinin kendi aslından uzakta kalmasının nedenlerinden biri elverişsiz koşullarda Alevilerin varlıklarını sürdürebilmek için başvurdukları bilinçli bir gizlenme , bir diğer sebebi ise Abdal Musa ile ilgili elde bulunan sınırlı bilgilerin hoyrat ellerde ağır tahrifata uğramış olmasıdır.


Son iki yüz yıldan beri uzak geçmişin anılarının ağırlığından ve sorumluluğundan kurtulmaya çalışan bir topluluk , bu toprağın hafızasını sıfırlamaya çalışan sözde aydınlar bu büyük tutku ve sevgi imparatorluğunda büyük yaralar açtılar Bu topraklar üzerinde binlerce yıl boyunca kesintisiz bir biçimde yaşanmış bu olağan üstü serüven,bir kuşaktan bir kuşağa ,bir bin yıldan başka bir bin yıla heyecanından hiçbir şey kaybetmeden aktarılmış bu müthiş yürüyüş etrafımızı sarmalamış,baktığımız her nesnede,adımımızı attığımız her yerde,duyduğumuz her sesin içinde karşımıza çıkıyor.Biz yalanlar ortasında bütün duyularımızı sakatlamışlar hiç bir şeyi algılayamıyor,duyamıyor ve göremiyoruz.

Ali karul

Ali karul

Işık Erkanı

Ölçüsüz spekülasyonlar ,uydurma belgeler ve asıl nüshalar üzerindeki tahrifatlarla ortadan kaldırılmaya çalışılan Abdal Musa’nın yeniden kurumlaştırdığı ‘Işık Erkanı’
hayatın bütün alanlarına müdahale eden, yaşamın tamamını bünyesinde barındıran,geniş katılımlı bir kardeşlik örgütlenmesiydi..Bu erkan’ın amacı ve esası özetle şöyleydi:


Katılımcılarının sosyal yaşamlarını da düzenleyen bu örgütlenmenin iki büyük amacı vardı .

1- Işık erkanının ilk amacı,asıl misyonu ve varlık sebebi,insanlığın uzun geçmişinde biriktirdiği yada başka bir kaynaktan insanlığa aktarılmış olan ,kadim bilgileri (insanlığın gizli sırlarını) semboller içine saklayarak , iyi yetişmiş yetkin ,donanımlı ve erdemli bireyler aracılığı ile sonraki kuşaklara aktarılmasını temin etmekti

Işık erkanı mensuplarının ömürlerini adayarak , gerektiğinde canlarını vererek koruma altına aldıkları ve büyük bir gizlilik içinde sonraki kuşaklara aktardıkları bilgiler,sıradan basit bilgiler ve batıl dogmalar değil,evrenin ve yeryüzünün uzak geçmişi ve insanlığın,bu gezegen üzerindeki serüveni ile ilgili çok önemli ve kaybolmaları durumunda bir daha ulaşılmaları mümkün olmayan sırlardı.

Bu örgütlenme içinde, herkese her bilgi verilmez , bilgi ancak yetkin olana, hak ettikçe ve hak ettiği kadar aktarılırdı ki değeri bilinebilsin. Kolay ulaşılan ve ehil olmayan elde toplanan bilgi değerini bulamayacağı, amacından uzaklaşıp ya heba olur gideceği yada zalimin elinde kötüye hizmet edeceği düşünülürdü.
Örgütlenme içinde gizli sırlar kuşaktan kuşağa olgun insanlar tarafından aktarılırdı Işık toplumunda ‘’olgun insan’’ (insan-ı kamil) olmak bireylerinin önüne ulaşılması gereken üstün hedef olarak konulmuştu.Olgun insan olmak,Işık insanı için yaşamın ütopyasıydı



2-Işık erkanının ikinci büyük amacı topluluk üyesi ‘can’ların sosyal yaşamlarını ‘’sevgi ‘’yi esas alarak düzenlemekti. Yemin vererek topluluk içine katılan herkes asgari ölçüde sevgi toplumu içinde yaşamanın gereklerini yerine getirmek zorundaydı. Erdemli olmak toplumun tüm fertleri için olmazsa olmaz bir yasaydı.



Topluluğun geniş tabanı bir yemin töreni (ikrar cemi) ile topluluğun kurallarına ve disiplinlerine uymaya söz verip topluluğun geniş bahçesine alınmış eli,dili ve beli bağlı olarak yaşayan yeminli yurttaşlardı.Talipler adı verilen yeminli yurttaşlar kendi köylerinde şehirlerinde yaşarlar,topluluğun rutin İbadet törenlerine (ayin-i cem) katılırlar,sürekli olarak mürşitin,pirin,dedenin kutsal gücünün denetiminde olurlardı.


Abdal Musa’nın yeniden kurumlaştırdığıIşık erkanında, ‘ışık/nur’ yaradılışın öncesi sonrası ve kendisi olarak kabul edilirdi.Abdal Musa ehil olan müritlerine sırası geldikçe ‘talim ve tembih’ ettiği Işık inancının esası ana hatları şunlardı;



-Alemde bulunan her nesnenin kaynağı kendi kudretinden fışkırıp yayılan ulu bir nurdur/ışıktır (Nur-u Kadim) .

-Nur-u Kadim’den (Zat-ı Mutlak yada Şah-ı Merdan olarak da adlandırılır) dağılıp yayılan kudret (ruh-enerji) milyarlarca yıl sürmüş bir yolculuktan sonra, bir yıldızdan,bir yıldıza geçerek güneşe gelmiş ve güneşten yeryüzüne inmiştir. İnsanın temeli, Nur-u Kadim’den kopup güneşte toplanan bu kudrettir. Güneş Nur-u Kadimden kopan kudreti yeryüzüne aktarandır. Yaradılışın kaynağının bilinebilen, görülebilen, seçilebilen yüzüdürTüm canlar, güneş vasıtasıyla nurdan hasıl olmuştur, asılları ışıktır/nurdur.Alevi sözlü geleneği içinde bu inanış çok çeşitli biçimlerde ifade edilmiştir.

Hakk-ı Tala nura tecelli kıldı
O nurdan payımı aldım da geldim.

(Ulu gerçeklik ışığı ğörünür kıldı
O ışıktan payımı aldım da geldim)

-Nurdan koparak evrenin dört kuvvetinin denetiminde ,kosmosda vücut bulmuş yaşam formlarının içinde en mükemmel olanı insandır. İnsan olağanüstü maceralarla süslü varoluş sürecinin sonunda yeryüzünde açmış nadide bir çiçektir. O yüzden yaradan (Nur-u Kadim, Zat-ı Mutlak) en görünür ve en müstesna hali ile insanda gizlidir..


- İnsanın canı sonsuz kudrettir, asla kaybolmaz ,İnsanın teni ölür,canı (ruhu) ölmez Aslolan candır . Can kaynağını başlangıcı ve sonu olmayan ilahi kudretten aldığı ve onun bir parçası olduğu için doğal olarak ölümsüzdür. Yoktan var olmamıştır bu nedenle yok da olmaz.Can geldiği kudret kaynağına geri dönünceye kadar kesintisiz bir devinim içinde bin bir değişik formda kendisine yeni yaşam alanları bulur ve yeniden doğuş döngüsü içinde, sürekli bir bedenden diğer bir bedene transfer olur.
-
- Bu biçimden biçime geçişlerin nihayetinde,’’her şey aslına rücu edecektir’’ ilahi yasası işleyecek ve evrende bulunan tüm varlıklar ve yaşam biçimleri gibi insan da geldiği asıl kaynağa dönerek kendisini sonlandıracaktır.


-Evrende bulunan her şey parçalara ayrılmış tek bir bütündür. Yaratan bu bütünün tamamı, yaratılanlar da bu bütünün parçalarıdırlar. Yaratan, yaratılmış olan varlıkların uyum içinde birliğidir. O ulu nurdan(ışık) koparak alemlere yayılmış,evreni oluşturmuş her nesne o yüce varlıktan bir parçadır ve ondan ayrı değildir


- İlahi kudretin içinde büyük ve küçük yoktur.. Yaratan yaratılmış olanın içinde zaten vardır.
İnsan da tüm diğer yaşam biçimleri gibi kosmosun içinde kosmosun tüm niteliklerini içinde barındıran bir mikrocosmostur’ En büyük en küçükte gizlidir


-Yaratan yaratılmışların dışında her şeyi denetleyen, yargılayan, ödüllendiren ve cezalandıran bir üstün irade değildir. Varlık birdir ve varlığın esası sevgidir. Varlığı yaratan ve yaratılanlar olarak ikiye bölmek ve bir parçayı diğer parçaya üstün ve amir tutmak, yaratılışın esasını, onu ayakta tutan sebebi anlamamaktır. Varlıkta ikilik gütmektir ki,bu da o ulu hikmete karşı gelmektir


-Yaradılış zıtlıkların ve tamamlayıcı güçlerin dinamik uyumu ile dengede durur. Yaradılışı birbirinden uzak - ayrı parçalar halinde ama birbirleriyle uyum içinde ve bir bütün olarak tutan güç ,en küçük canlı hücreden, en büyük gök adası kümelerine kadar varlığın tüm parçalarını çekip çeviren ilahi döngüdür. Ayin-i Cem içinde pervanelerin döndükleri semahlar bu sonsuz ritmi tasvir eder.


Erdogan Çınar Aleviligin kökleri

Kul Seyyid

kızıl_can

Ali karul

Tohum Toprağa Düşmeden

Beylerimiz elvan elvan üstüne
Ağlar gelir Şahım Abdal Musa’ya
Urum Abdalları postun eğnine
Bağlar gelir Şahım Abdal Musa’ya

Urum Abdalları gelir dost deyu
Giydikleri hırka ile post deyu
Hastaları gelir derman isteyu
Sağlar gelir Şahım Abdal Musa’ya

Meydanında dara durmuş gerçekler
Çalınır koç kurbanlara bıçaklar
Döğünür kudüm, açılır sancaklar
Tuğlar gelir Şahım Abdal Musa’ya

Her matem ayında kanlar saçarlar
Uyandırıp Hakk çerağın yakarlar
Demine hü deyip gülbenk çekerler
Nurlar gelir Şahım Abdal Musa’ya

İkrarıdır koç yiğidin yuları
Muhannedi çeksen gelmez ileri
Akpınar’ın, Yeşilgöl’ün suları
Çağlar gelir Şahım Abdal Musa’ya

Benim bir isteğim vardır, Kerim’den
Münkir bilmez evliyanın sırrından
Kaygusuz’um ayrı düştüm pirimden
Ağlar gelir Şahım Abdal Musa’ya
Kaygusuz Abdal




Abdal Musa Alevilikte birligin bereketin simgesidir,adına lokma dagıtılan ,Cem yapılan tek alevi mürşididir ,Abdal Musa.

Sır_kapısı

Işk kelimesi ile oynanmış.

Aşk olan bu yolda
Can ile baş oynatır
Sen dahi Aşık isen
Bakma gel kenareden

Cemlerimizde sac çalan ve söyleyen canlarımıza Neden Aşık denir düşündünüz mü?

Bu kelimenin aslı aşktır. ışık değil.