Devrim06

SUNUŞ VE SORULAR
Türkiye'de uzun süre sadece 'oy deposu' olarak algılanan Aleviler, 1980'lerden sonra sorun ve şikâyetlerini ortaya koyarak kendisini kamusal alanda göstermeye başladı. Bir yandan Alevi cemaat önderleri, diğer yandan din, bilim ve politikayla uğraşanlar çok şey yazıp çizdi. Alevilik ve Alevilerin sorunları, son olarak geçen ay bir derneğin yargı kararıyla kapatılması üzerine tekrar güncelleşti. Alevilik tabu olmaktan çıkmıştı ama bazı sorunların çözülmediği açıktı. Radikal de bu süreçte, sorunun daha iyi tanımlanması için Alevi gençlerinin günlük hayatta karşılaştığı sorunları, kendilerine ve topluma bakış açılarını araştırdı. Radikal muhabirleri, 100 gençle görüşerek şu soruları yöneltti:
1) Kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz? Sizce etnik kimlik mi daha önde yoksa dinsel kimlik mi?
2) Alevi olduğunuzu gizleme ihtiyacı hissettiniz mi? Alevi olduğunuz için baskı ya da farklı bir muameleyle karşılaştınız mı?
3) Kendinizi 'Alevi' olduğunuz için farklı görüyor musunuz? Arkadaş grubunuzun özellikle Alevi olmasını istiyor musunuz?
İş, okul, arkadaş çevrenizde ilişkileriniz nasıl? Rahatsız olduğunuz, çatıştığınız noktalar bulunuyor mu?
4) Duygusal arkadaşlık ya da evlilik konusunda Alevilik sizin için bir önkoşul mu? Aile ve çevrenizden bu yönde baskı ya da telkin var mı?
5) Alevilik'le ilgili bilgileri ilk kimden aldınız? Bilgilenme eksikliği hissediyor musunuz?
6) Bulunduğunuz ortamlarda Aleviler aleyhine bir şey söylendiğinde ne hissediyorsunuz?
Ne tür tepkiler veriyorsunuz?
7) Herhangi bir Alevi dernek ya da oluşumuna üye misiniz? Düzenli olarak cemevine gidiyor musunuz? Aleviliğin gereklerini yerine getiriyor musunuz?
8) Ne tür müzikler dinlersiniz? Eğlence ihtiyacınızı nasıl karşılarsınız? Aleviliğe özel sembol ya da takılar kullanır mısınız?
9) Ne tür kitap, dergi ve gazete okuyorsunuz? İzlediğiniz radyo ve televizyonlar, özel olarak tercih ettiğiniz programlar neler?



--------------------------------------------------------------------------------


'Önce düşünce, sonra din'
C.Ç'nin aktardıkları: Dünya görüşü dinsel görüşten, mezhebim de etnik kimliğimden önce gelir.
Ekrem Akyol: Kendimi hiç kimseden farklı görmem. Günde 16, 17 saat işteyim, asıl sorunum bu.
* * *
C. Ç. (18, lise öğrencisi):
1) Aleviyim, demokratım. Elbette İslami inanışın içindeyim. Kürdüm, ama, kendimi tanıtırken bunu ön planda tutmam. Mezhep kimliğim her zaman ön planda gelir.
2) Alevi olduğumu gizlememi gerektirecek herhangi bir durumla hiç karşılaşmadım. Ancak yakın zamanda (4 Mart 2002) bir sorun yaşadım. Okulda zorunlu din eğitimi verilmesine karşı çıkarak, artık din dersine girmeyeceğimi belirten dilekçeyle idareye başvurdum.
Ertesi gün iki polis geldi, yaptığımın suç olduğunu, öğrenim hayatımın sona erebileceği ihtarında bulunup dilekçemi geri almamı istediler. Ben de söyledikleri gibi yaptım. Bir Alevi olarak Sünnilere yönelik hazırlanmış din dersine girmek istemiyorum.
3) Tabii ki Alevi olduğum için bazı farklar var. Aleviler sırf mezhebinden ötürü baskı ve şiddetle karşı karşıya kalmış. Eşitlik ve adalet kavramları özelinde farklı muamelelere
maruz kalmışlar. Bu yüzden tabii ki bazı farklı özellikler geliştiğini düşünüyorum.
Arkadaşlık ilişkimde öncelikli olarak mezhepsel kimlik değil, dünya görüşü önem taşır. Kendi görüşümle aynı doğrultuda olan insanlarla arkadaşlık kuruyorum. Ama farklı görüşlerden de arkadaşlarım oluyor, tabii ki savunduğu fikre ilişkin görüşü varsa. Alevilik daha sonra gelir. Sünni arkadaşlarım çok.
4) Evlilik ya da duygusal ilişkide olduğum kişinin Alevi olması önemli tabii. Ama ondan öncesinde de yine siyasi görüşlerinin bana uygun olmasını istiyorum. Hatta siyaseten aynı yerde duruyorsak Aleviliği geri plana atmam ya da önemsememem mümkün. Ailemde buna ilişkin telkinlerle karşılaştığım oluyor ama bunu da doğal karşılıyorum.
5) İlk bilgileri ailemden öğrendim. Tabii ki yeterli değildi. Bilgilenme ihtiyacı hissediyordum ve Pir Sultan Abdal Derneği'ne gidip gelmeye başladım. Çeşitli kitaplar okuyarak eksikliğimi gidermeye çalışıyorum ama yine de yetersiz kalıyor. Bazen aynı konuda farklı bilgilerle karşılaştığım oluyor ve mantık yürütüyorum ya da aklıma hangisi yatkın geliyorsa onu doğru kabul ediyorum.
6) Sünni arkadaşlarım var. Zaman zaman, neden ramazanda oruç tutmadığım ya da farklı zamanda oruç tuttuğum türünden sorular sorarlar. Meraktan. Camiye neden gitmediğimi ya da cemevlerinde neler yapıldığını soruyorlar.
Bildiğim kadarını anlatıyorm. Eksik olduğunu düşünürsem kitaplar öneriyorum. Ama şiddete dayalı bir tepki göstermem mümkün değil.
7) Herhangi bir Alevi dernek ya da oluşumuna üye olmuş değilim. Genellikle Pendik Pir Sultan Abdal Cemevine gider gelirim. Elimden geldiğince Aleviliğin gereklerini yerine getiririm.
8) Özgün müzik, halk müziği dinlerim. Genelde arkadaşlarımla herhangi birimizin evinde olmayı tercih ederiz. Bir de grup olarak sürekli gittiğimiz bir Cafe var. Bar filan değil.
Hiç takı takmam. Bir işaret ya da sembol de kullanmam.
9) Ağırlıklı olarak sol tandanslı gazeteler okurum. Radikal'i düzenli alırım. TV kanallarında gündeme ilişkin tartışmaların olduğu program ve haberleri izlerim. Umut, Yön ve Cem radyolarını dinlerim. Siyasi tarihe dair kitapları seviyorum. Bir de şiir okurum.
* * *


'Beni asıl aldığım maaş rahatsız ediyor'
EKREM AKYOL (20, restoranda çalışıyor)
1) Kendimi normal, ağırbaşlı Türk erkeği olarak tanımlıyorum. Aleviyim, Müslümanım.
2) 12-13 yaşlarında Aleviliği tam olarak benimsemediğim için, nerede olduğumu bilemediğim için, sorulara cevap veremediğim için gizlemek zorunda kaldım. Ama şu anda gizlemiyorum.
Daha önce çalıştığım bazı işyerlerinde, bazı baskılar yaşadım. Oruç tutmadığım için değişik bir yaratıkmışım gibi davrandılar.
3) Kendimi Türkiye'de yaşayan diğer insanlardan hiçbir şekilde farklı görmüyorum.
Kendimi, felsefemi tartışmak bakımından, Alevi arkadaşlarım olsun isterim.
Ama hiçbir zaman ayrım yapmam. Her iki ortamdan da olsun. Kendimi tek bir tarafa sürüklemek istemem. Alevi arkadaşlara daha ağırlık veriyorum, içimi daha rahat
açıyorum. Ancak, en yakın arkadaşlarımdan ikisi Sünni. Çatıştığım noktalar olsa bile açık davrandığım için kolay hallederiz.
Beni asıl aldığım maaş ve çalışma saatlerim rahatsız ediyor. 16-17 saat çalışıyorum. Kendi işyerimiz değil. Cüzi bir rakam alıyorum, çalıştığım saatler belli. Bu saatlerde çalışmazsan iş bulamıyorsun...
4) İleriye dönük düşünüyorum. Eğer sorun yaşamayacaksak fark etmez. Aslında karşılıklı
sevgimiz ve aşkımız önemli. Ailem hiç bir şekilde karışamaz, çünkü bu benim hayatım.
5) Alevilikle ilgili ilk bilgileri ailemden aldım. Eksiklerimi de öğrenerek gidermeye çalışıyorum.
6) Kötü bir sözle karşılaşmadım. Eğer çok somut bir şeyle karşılaşırsam, aleyhteyse üzülürüm. Anlatmaya çalışırım, anlamazlarsa bırakırım.
7) Düzenli olarak cemevine gidiyorum. Gereklerini yerine getirmeye çalışıyorum. Güncel hayatta aslında Aleviliğin gereklerini
yerine getirmek zordur ama elimden geldiğince yapıyorum. Cem vakfına üyeyim.
8) Dernekte arkadaşlarımla eğlenmeye çalışıyorum. Hafta sonu iznim yok. Derneğe gitmemin amacı da kendimi rahatlatmak. Eğlenmek için maddi durumum yok.
Takıyı sevmiyorum. Hz. Ali'nin kılıcı veya ona benzer bir şeyi takmayı isterim ama insanların içinde sorun yaratabiliyor.
İşyerinde de öyle. Ayrımcılık olsun istemiyorum.
9) Genelde roman okurum. Bir şeyler anlatan bana bir şeyler veren kitapları okurum. Televizyona ağırlık veremiyorum işimden dolayı. Elime geçtikçe gazete okurum. Gündelik hayattan çok, bireysele giren gazeteleri hiç okumam. Top modeller, mankenler beni hiç mi hiç ilgilendirmiyor.
Radyolardan daha çok özgün müzik çalanları tercih ediyorum. Cem ve Yön dinlerim. Erdal Erzincan, Arif Sağ, Tolga Sağ ve Ferhat Tunç'u dinlemeyi seviyorum.
* * *


'Ülkemde insanlarımla beraberim'
ALİ AYDINDAĞ (20, işçi)
1) Biz de herkes gibi yaşıyoruz Türkiye'de. Farklı bir şey yaptığımız, yaşadığımız yok. Aleviyiz, Müslümanız. Biri soracak olursa, Türküm ve Aleviyim... Benim açımdan ikisi de bir.
2) Aleviliğimi gizleme ihtiyacı hiç duymadım. Bugüne kadar dışardan hiçbir farklı, rahatsız edici davranışla karşı karşıya kalmış da değilim.
Türkiye'de yaşıyor olmaktan çok da mutlu sayılmam ama bu dinle, mezheple ilgili değil. Neticede kendi ülkemde, kendi insanlarımla beraberim...
3) Kimseyle sırf Alevi olduğum için farklı olduğumu düşünmüyorum. Arkadaşlardan Alevi olursa onlarla daha çok kaynaşıyorum ama insan olsun yeter.
Sünni-Alevi ayrımı yapmıyorum. Herkesin yaptığı kendinedir. Bunu tartışmak, konuşmak yersiz bence, sorun yok. Alevi'den çok Sünni arkadaşım vardır.
4) Duygusal arkadaşlıkta veya evlilik
için de Aleviliği çok önde tutmuyorum. Aile ve çevrenin baskısı oluyor, onlar da beni düşünüyor. Onların görüşünü almak gerek. Ama Alevi, Sünni fark etmiyor.
5) İlk bilgileri ailemden aldım. Cemlerde öğrendim. Bilmediğim, aklıma takılan bir şeyler olduğunda, bilgili insanlara danıştım.
Dergilerden öğrendim...
6) Aleviler hakkında tatsız şeyler söylendiğinde, fazla aşırıya kaçarsa tabii, müdahale ederim. Doğrusunu açıklarım.
Kavga edecek şekilde değil tabii ki.
7) Hiçbir derneğe ya da kuruluşa üye filan değilim. Fırsat buldukça Aleviliğin gereklerini yerine getiriyorum.
8) Haftanın beş günü çalışıyoruz. Hafta sonları da cemevine gidiyorum. Eğlenmeyi pek bilmiyoruz. Gülüyorsak eğer bu eğlencedir... Türkü de pop da rock da dinliyorum. Fazla müzik ayrımı yapmam. Takı türü şeyleri takmayı sevmiyorum.
9) Okumayla pek aram yok. Televizyonu vakit bulursam izliyorum. Haberler, yabancı filmler izliyorum. Tartışma izliyorum. Özel bir radyo tercihim de yok. Açılırsa dinlerim. Kendim açmam.

Ahmet Şık / Hatice Yaşar (Arşivi)
2002-Radikal

Devrim06

Bilgi artınca sorun azaldı
BEKTAŞ KOCA (27, muhasebeci)
1) Hümanist yönü ağırlıklı olarak tanımlarım kendimi. Anadolu Alevisiyim. Alevilik derken, Anadolu'nun kendi öz yapısını benimseyen bir Alevi olarak tanımlıyorum. Anadolu'daki Aleviliğin odak noktası insandır. Hümanizm vardır. Tartışılması gereken şeyler var. Ama Türkiye'de tartışılamıyor, su yüzünde kalıyor. Alevilik gerçek Müslümanlıktır vb. Tartışılması gerek. Bence ne etnik ne de dinsel kimlik ön planda. Kişilik çok daha önemli.
2) Gizlemenin olanağı yok. Ailemin beni koruduğunu düşünüyorum. İstanbul'a geldiğimizde ilkokula gidiyordum. Bana 'Alevi olduğunu gizle' dediklerini hatırlıyorum. Çünkü çok baskı görmüşlerdi. Alevilerin az olduğu Gümüşhane'de baskı görmüşlerdi. İsmim Bektaş olmasına karşın gizlememi isterlerdi. Tabii ben bunun farkına vardığım zaman gizlemedim.
Çalıştığım ortamlarda, gruplaşmalar olduğu dönemlerde taraftık. Bir o taraf, bir bu taraf. Bunun ötesinde bariz bir şey yaşamadım.
3) Alevilik geçmişten bu yana tüm ilerici düşüncelere açık. Dikkat edin Sünni olsun Alevi olsun ilerici olanlardan yana tavır almıştır. Şeyh Bedrettin'lerden, Uğur Mumcu'lardan... Kimliğini bilmese dahi aydın insan olduğu için taraf olmuştur. Bu anlamda farklı. Odakta insan var. Irk veya etnik açıdan bakmıyor.
Ben laikliğin olmadığına inanıyorum bu ülkede. Kapatılan bir Alevi derneği var. Ülkeyi temsil edenler başbakandan cumhurbaşkanına Hacı Bektaşı Veli etkinliklerine gidiyorlar. O zaman onların da yargılanmalarını istiyorum. Önce onları, sonra da bizi yargılasınlar.
Bulunduğum ortamlar gereği kaçınılmaz olarak arkadaş grubumuz Alevi oluyor. İş ortamında başka arkadaşlarım var. Özellikle Alevi olmasından yana değilim, özellikle aydın olmasından yanayım.
Sünni arkadaşlarım da var. Çatışmamız filan olmuyor. Olduğu dönemlerde arkadaşlığın devam etme durumu olmuyor, çünkü paylaşımın olmuyor. Örneğin senin tercihin ve onun tercihi arasında fark oluyor ve devam etmiyor.
4) Eşim Alevi. Evlenmeden önce böyle bir koşul yoktu. Arkadaş grubum Alevi'ydi. Özellikle Alevi olsun istemedim. Aile ve çevreden böyle bir istek de vardı. Babamın amcasının kızı bir Sünni'yle evli. Kızların baskı görmelerinden dolayı pek istenmiyor.
5) Aleviliği kendi imkânlarımla, bir de bulunduğum ortamlardan öğrendim. Kitaplardan yararlandım. Bilgilenmenin sonu yok. Yeni gelişimleri sürekli takip etmek gerek. Alevilik ağırlıklı olarak 1993'ten beri yazılıyor. Sözlü olarak gelen bir kültür ve aktarımlarla geçmiş. Tam olarak bilgi eksikliğini gidermek yeterli değil. Kitaplardan karşılıyorum bilgi eksikliğimi.
6) Alevilik hakkında yanlış bir şey söylendiğinde müdahale etmem gereken durumlar varsa ediyorum. Onları bilgilendirmeye çalışıyorum. Kavgayla değil, dostane çözümle. Bilgisizlikten kaynaklanan çok şey var. Karalamalar vardır. Geçmişten bu yana olan şeyler var. Gençler arasında bunlar pek yok. Türkülerin dinlenmeye başlamasından sonra bazı yargılar değişti.
7) Bir derneğe filan üye değilim. İki üç yıl öncesine kadar düzenli olarak cemevine giderdim. Yaşam koşullarından dolayı değişti. Gereklerini yerine getirdiğime inanıyorum. Karşımdakine insan olarak bakıyorum. İnsan odaklı bakarım, böyle düşününce yerine getirdiğimi düşünüyorum.
8) Ağırlıklı olarak halk müziği dinlerim. Daha çok arkadaş grubuyla bir yerlere gitmek. Adaya gitmek özellikle. Ayrı bir havası var. Gürültülü ortamlarda müzik dinlemeyi tercih etmiyorum. Simgesel şeyleri kullanmıyorum.
9) Düzenli olarak Cumhuriyet okuruyum.
Evrensel Kültür dergisini takip ediyordum. Araştırma-inceleme tarzı kitaplar, Aleviliği anlatan, tarihi anlatan kitaplar okuyorum.
Düzenli olarak TV izlemiyorum. Programlara bakarak tercihimi yapıyorum. Kaliteli dizileri seyrediyorum. Genellikle Yön FM'i dinlerim.
* * *


Kendimi bir kesimle sınırlamam
METİN DOĞAN (26, serbest meslek)
1) Aleviyim ama kendimi bir kesimle ya da ideolojiyle sınırlı tanımlamam. Dini kimliğin
önemine inanıyorum, ama mezhep açısından değil, İslam dini açısından değerlendiriyorum.
2) Alevi olduğumu gizleme gereğiyle karşılaşmadım. Çalıştığım yerlerde ve askerdeyken gruplar içinde bazı farklılıklar oldu. Aleviliğe ilişkin kimi yanlış yorumlar yapıldı o kadar.
3) Kendimi diğer insanlardan farklı görmem. Arkadaş filan anlamında ayrım gözetmem. Çalıştığım yerde herkes Sünni'dir mesela. Dinen bir tartışma olmadı, olmaz aramızda.
4) Duygusal ilişki anlamında da, evlilik anlamında da bence fikirler daha önemli. Dinen asla bir ayrım yapmam. Ama ailem Alevi bir kız ister.
5) Alevilik konusunda aileden pek bir şey öğrendim sayılmaz. Okuyarak öğrendim. Eksiğim çok. Ama daha çok genel anlamıyla
İslamiyeti ve Kuran'ı incelerim.
6) Bulunduğum ortamlar, din türü tartışmaların yaşanacağı, sorunların çıkacağı yerler değil. Ben şimdiye kadar böyle bir şeyle karşılaşmadım.
7) Okmeydanı Hacı Bektaşı Veli Anadolu Kültür Vakfı'na üyeyim. Düzenli olarak gelirim. Ama Aleviliğin gereklerini tam yerine getirdiğime inanmıyorum.
8) Halk müziği dinlemeyi severim. Eğlenmek için türkü kafelere giderim. Zülfikâr kılıcı takarım.
9) Bilimsel ve dini kitaplar okumayı severim.
Elime geçtikçe gazete okurum. Televizyonda, haber tartışma programlarını izlerim. Cem, Yön ve Barış radyoyu dinlerim.
* * *


Eşim Alevi olmalı
Arkadaş ve iş çevrelerinde dine ya da mezhebe önem vermediğini belirten Bağrıyanık,
'Ancak, eşimin Alevi olması çok önemli' dedi.
TURUSAN BAĞRIYANIK (22, taksi şoförü)
1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım, Aleviyim, Müslümanım. Din de, etnik kimlik de önemli ama ülkücüler etnik kimliği öne çıkarınca rahatsız oluyorum. Vatan ve bayrak sevgimi gören arkadaşlarım ülkücü olup olmadığımı sorarlar.
2) Alevi olduğumu hiç gizlemedim. Bazı arkadaşlık ilişkilerimde, ilk başlarda yanlış
bilgilenmeden doğan bazı sorunlar oldu. Sonra bunlar giderildi. Mezhep kimliğim nedeniyle yaşadığım bir sorun yok.
3) Alevilik kendimi farklı hissetme sebebim değil. Arkadaşlık kurarken dini veya etnik kimlik hiç önem taşımaz. Sünni arkadaşlarımla
genelde sorun çıkmaz, bilirler Alevi olduğumu. Nadiren sorun çıktığında ise yine Sünni arkadaşlarım diğerleriyle sorunu hallederdi.
4) Evleneceğim kişi Alevi olmalı. Alevilik benim kültürüm. Çünkü evlilik ilişkisinde mezhep farklılığı mutlaka sorun yaratıyor. Yakın çevremde örnekler olduğu için Alevi olmayan biriyle evlenemem. Mesela çocuğum olduğunda ben cemevine götüreceğim, eşim camiye de götür diyecek. Bu sorun olur. Bunun gibi şeyleri düşünüyorum ben. Ailemden kesinlikle bir telkin yok bu konuda.
5) Aleviliği ilk babamdan öğrendim, Alevi dedesiydi. Sonra 1992'den itibaren Karacaahmet Dergâhı'na gidip gelmeye başladım. Önce de gelip giderdim ama çocuktum. Recep Tayyip Erdoğan dergâhı yıkmaya kalkınca düzenli olarak gidip gelmeye başladım. Burada her türlü bilgi eksikliğimi gideriyorum.
6) Bulunduğum ortamlarda pek ters söz, kırıcı, incitici davranışla karşılaşmadım. Tam tersi bir olay oldu ama. Bir gazetede, dolandırıcılık yapan birinin Aleviliği vurgulanıyordu. Haberi okuyan Sünni bir ağabey, yapılanın yanlış olduğunu söyledi. Haberde dolandırıcının Alevi olması önemli değildi bence, o Sünni kişi de bunu eleştirdi
benim hoşuma gitti bu.
7) Karacaahmet Sultan Dergâhına üyeyim ve düzenli olarak gidip gelirim. Elimden geldiğince gereklerini yerine getiririm. Hiç takı kullanmam.
8) Türk halk müziği, pop ve rock dinlemeyi severim. Genelde türkü bara giderim. Ama bazen rock bara da giderim.
9) Kitap okumuyorum. Elime geçtikçe gazete okurum. Mizah dergilerini izlerim. TV'de belgesel ve basketbol programları izlerim. Radyo Barış, Cem ve Yön FM'i dinlerim.

Devrim06

İnsanlık öne çıkmalı
ALİ EKBER GÜL (29, müzisyen)
1) Aleviyim. Aleviliği seviyorum. Hoşgörü, sevgi gibi birçok şeyi Alevilik'te öğrendim. Müslümanım. Ancak yobaz değilim. Din ya da etnik kimlik ön plana çıktığında sanırım sorun çıkacaktır. Ayrım yapmak istemiyorum. Onu kabul etmiyorum, insanlık önde.
2) Bir ara çalıştığım işyerinde oldu. Alevi olduğumu öğrendikleri zaman bakış açıları, tavırları değişmişti. Her cuma beni namaza davet ediyordu arkadaşlar. Alevi olduğumu öğrendikleri zaman kendimi aralarında zenci gibi hissettim. Büyük bir işyeriydi. Sekiz, dokuz Alevi vardı işyerinde. Kendini gizlemişlerdi. Ben öğrendiğimde rica ettiler kimseye söylemememi. 20. yüzyıldayız. Hâlâ böyle ayrımlar olması çok üzücü. Bunlar sekiz-dokuz yıl önceydi. Boynumda 'Zülfikâr' vardı. Bir gün yemekhanedeydim. Bir arkadaş geldi oturdu. Boynumdaki kılıcı görünce masadan kalktı. Çok üzmüştü bu beni. Aramızda dostluk vardı.
Zaman zaman halk müziği okuyorum çıktığımız programlarda. Semah okumuştuk, semah dönülmüştü. Sünni arkadaşlar bunu görünce çok beğenmişti. Alevilik çok farklı olarak algılanıyor. Bir yıl önce Kastamonu'ya gittim. Türbeyi ziyaret ettim. Aleviliği biraz anlatmaya çalıştım. Olumlu tepkiler aldım. İnsanların gözünün önünden perdenin kalkmasını istiyorum.
3) İnsana insanca baktığım için farketmiyor benim için.
İngiliz, Japon arkadaşlarım da var. Sünni arkadaşlarım Alevilerden daha çoktur. Çatışma olmaz. Bence hoşgörü sevgi varsa köken fark etmiyor.
4) Hiçbir şey bizim için fark etmiyor deyip evlenenler arasında kimi sorunlar çıktığını görüyoruz.
Eşimle aynı kültürü paylaşıyoruz, beraber oruç tutuyoruz. Bunun bir etkisi vardır. Ben muharremde o ramazanda oruç tutarsa belki sorunlar çıkabilir. Benim anneannem biraz koyu bir Alevi'dir. O kabullenmeyebilirdi.
5) Aleviliği öğrenmek için zaman zaman kitaplar okumaya çalışıyorum. Aileden çok az bilgi aldım. Alevi gençlerinin arasında oturup sohbet ederek öğrendik biraz da. Cemevleri de yoktu. Cemevlerinin kurulmasıyla
dedelerden daha detaylı öğrenmeye başladık. Bilgi eksikliği hissediyorum. Hoca ve dedelerden kapatmaya çalışıyorum. Dedeler de çok bilgili değiller. Karşılaştırmalı öğreniyorum.
6) Alevilik hakkında kötü konuşulunca çok üzülüyorum. 20. yüzyıldayız. Hâlâ Aleviler mum söndü yapıyor görüşleri var. Defalarca insanlara bunu anlattım. Yıllar önce çalıştığım işyerinin patronunu yemeğe davet ettim eşiyle birlikte. "Biz Alevilerin pişirdiği şeyi yemeyiz" diye gelmediler. Hâlâ da böyle şeyler var. Genellikle insanlara anlatıyorum. Yerine göre de değişebiliyor. Şiddetle değil de hoş görüyle anlatıldığında daha iyi olur.
7) Karacaahmet'e de Gazi Cemevi'ne de üyeyiz. Ama sadece bir yere bağlı olmak istemiyoruz.
Eskiden Zülfikâr takıyordum. Şimdi değişik ortamlara girdiğimiz için takmıyorum. Takılmasını doğru da bulmuyorum. Hz. Ali'nin kılıcını takmanın çok ağır olduğunu, bunu herkesin taşıyamayacağını düşünüyorum. Bir şey varsa insanın içinde olmalı.
8) Müzikte ayrım yapmak istemiyorum. Çünkü sahne alıyoruz. Kendimi halk müziği diye şartlandırmak istemiyorum. Eğlence.. arkadaşlarla oturup bir yerde çalıp söylemek de eğlencedir benim için. Sekiz 10 arkadaşımız var, eski semah ekibi.
9) Sabah, Hürriyet, Radikal okumaya çalışıyorum. Cem dergisini okumaya çalışıyorum.
Müzikle ilgilendiğim için, ozanların hayatlarından müzik anlayışlarına kadar onları okuyorum.
TV seyretme imkânım az. Yeni çıkan sanatçıları takip etmeye çalışıyorum. Hoşumuza giden parçaları repertuvarımıza almak için takip ediyoruz. Müzik programlarını izliyorum. Aleviliğin konuşulduğu programları kaçırmamaya çalışıyorum.
Cem, Yön, Barış ve Radyo 7'yi dinliyorum.



--------------------------------------------------------------------------------


Bilgi alacak insan çok az
Kimi zaman Aleviliğini gizlemek zorunda kaldığını söyleyen Gülsün Gül, 'Bilgili insanlar azalıyor. Ben Aleviyim ama sonraki nesil ne olacak bilemiyorum' diyor.
GÜLSÜM GÜL (29, müzisyen)
1)Kendimi Alevi olarak düşünüyorum. Dinsiz insan düşünemem. Alevilik Müslümanlık'tan ve Anadolu'dan çıkma. Elimize, belimize, dilimize sahip olarak yola çıkıyorsak neticede bu Kuran'da da var. Ama tabii bizi Müslüman olarak görmeyen çok insan var. Bunu da görüyor ve üzülüyorum.
2) Maalesef bazı ortamlarda Aleviliğimi gizleme gereği duydum. Dokuz yıllık profesyonel müzik yaşamımızda 87 TV programına katıldık. Bazı televizyonlar Gazi Mahallesi'nden geleceğimizi öğrenince bizi kabul etmedi. Söyleyeceğimiz türkülerin sözlerini görmek istedi. İzin verilmeyenler oldu. Ancak, bunlar bir yana, baskıyla karşılaştığımı söyleyemem.
3) Bence farklılığım yok. Eczacıbaşı Avon'da çalışıyorum. Orada her kültürden insan var Ermeni, Yahudi de var. Hiç çatışmamız olmuyor.
4) Evlenirken eşimin Alevi olması koşul değildi. Abdal Musa şölenlerinde tanıştık. Annemler hep kendi toplumumuzdan, kendi düşüncenizden insanlarla evlenin derdi. Hem Sünni hem Alevi tarafı böyle düşünüyor.
5) İlkokulun son sınıfında öğrenmeye başladım. Cemler kurulurdu büyük evlerde. Ortaokul yıllarında bizim evlerde de cem kuruldu. Hem dedelerden hem de kitaplardan okuyarak öğrendim. Aleviliği dile getiren çok az insan var. Bilinmiyor. Kalan dedelerden öğrenmeye çalışıyoruz. Onlar da az kaldı. Dedelerden iyi bilenler çok az kaldı. Ben Aleviyim ama benden sonra gelecek nesil ne olacak bilmiyorum. Net bilgiler alacak insanlar çok az.
6) Bir dönem nakış hocalığı yaptım. Çok acı hissettim. Öğretmenler bile ağza alınmayacak şeyler söylerdi. Kendimi kabul ettirdim, yanlışlarını gördüler. Erkeklerin anlatımı farklı olur kadınlarınki farklı. Çünkü Alevilere yönelik olumsuz bir şey söylenince genellikle kadınlar zan altında bırakılır. Çok ağır ithamlar. Onu söyleyen insanın din düşüncesi olamaz.
7) Karacaahmet ve Hacı Bektaş'a üyeyim.
Birkaç yıldır düzenli olarak gidemiyorum. Çok yoğunuz. Açıkçası gidemiyorum ama gönlüm orda. Orucumu tutuyorum, Hak için tutuyorum. Lokmamızı, aşuremizi yapıyorum.
Takı kullanmıyorum. Düşüncelerimle kendimi dile getiriyorum.
8) Kulağıma hoş gelen tüm müzikleri dinlerim. Abartılı olmamalı. İngilizce parçaları çok severim. Türk halk müziği benim bir kolum. Ama diğer müzikleri de tabii ki dinliyorum. Ben müzik dinlemeden duramıyorum. Arkadaş grubumuzla eğleniyoruz. Daha çok birlikte çalıp söylüyoruz.
9) Radikal, Hürriyet, Sabah okuyorum. Gazeteleri değiş-tokuş yapıyoruz. Cem dergisi, müzikle ilgili kitaplar okuyorum. TV'ye pek zaman kalmıyor ama kaliteli filmler izlemeye çalışıyorum. Cem, Anadolu'nun Sesi, Yön, Barış, Radyo 7'yi de dinliyorum.
-SÜRECEK-



--------------------------------------------------------------------------------


Gizlemek yanlış
YILMAZ KIZILIRMAK (25, özel bir şirkette çalışıyor)
1) Müslümanım ama herkesle barışık birisiyim. Ayrımcı değilim. Her tür insanla ilişkiye girerim. Etnik ya da dinsel kökenin birbirine öncelikleri yok bence.
2) Aleviliğimi gizleme ihtiyacı duymadım. Baskı da görmedim.
3) Kendimi Türkiye'de yaşayan insanlardan hiçbir şekilde farklı görmüyorum, böyle bir şey hissetmiyorum.
Sünni arkadaşım çoktur. Onlarla Alevilik Sünnilik konusunu da konuşuruz. Hatta cem törenlerine gelir bazıları. Aleviliğin nasıl yaşandığını, ibadet şeklini soruyorlar genelde. Sorunumuz da zaten insanlarla diyalog kuramamamız. Kendimizi gizlersek kimliğimiz de gizli kalıyor ve insanların kafasında soru işareti oluyor. Bu da çelişkiye düşürüyor insanları.
Bir TV'de Alevileri nasıl tanırsınız diye soruldu bir kadına. O da Müslüman olmasalar da iyi tanırım demişti. Yani biz kendimizi anlatamamışız onlara diye düşündüm. Yanlış bilgilenmek değil bu çünkü hiç bilgisi yok. İnsanlar tartışsa da doğrusunu anlatabilecek kimse olmuyor.
4) Duygusal ilişkide önemli olan sevmek ve diyalog kurmak. Bunun dışında önemli bir şey yok.
Ailem buna ilişkin telkinlerde bulunmaz zaten.
5) Kendim okuyarak öğrendim. İyi ve yeterli olmasa da öğrendim. Ama eksiklik oluyor. Bunda da ne kadar ilerletmek ya da geri kalmak bana bağlı. Okuyarak bunu da karşılamaya çalışıyorum. Bir de büyüklerime soruyorum. Fikirlerini karşılaştırıp doğrusunu seçiyorum.
6) Ben ortaokuldan bu yana ramazanda oruç tutarım, muharrem orucu tutmam. İbadet Allah içindir mübarek üç aydan herhangi birisinde oruç tutmak ibadettir zaten. O yüzden, kimi zamanlar ibadet şekline ilişkin farklı eleştiriler gelebiliyor. Böyle bir şey olduğu zaman da doğrusunu açıklıyorum.
7) Derneklere filan gitmem, üye de değilim. Takı hiç kullanmıyorum.
8) Müzikte eğlencede özel bir seçim yapmam. Hoşuma giden her türü dinlerim. Hepsinin ayrı mesajları olduğunu düşünürüm. Barlara gitmeyi sevmem. Ama gidilecek olsa türkü barı tercih ederim.
9) Felsefe kitapları okurum. Günlük gazeteleri okumaya çalışırım. Belgesel kanallarını izlerim. Özel bir radyo tercihim olmaz. Karşıma hangisi çıkarsa onu dinlerim.

İşcanbaba