Devrim06

Alevi örgütlenmeleri Sivas Katliamı’nın ardından hızla yapılanmaya ve örgütlenmeye giriştiler. Alevi örgütlenmeleri Anayasa önünde “Tekke ve Zaviye Kanunu” gibi engeller yüzünden yapılanmalarını dernekler tüzüğü üzerinden sivil toplum örgütü olarak açılabiliyorlardı. Bunun yanında ise Alevi öğretisi açısından önemli olan uluların adlarıyla açılarak örgütlenme zeminlerini yaşama geçirme koşullarını ancak yakalayabiliyorlardı.

Esasen yukarıda izah edilen yapılanma ne kadar masumene veya özverili gibi gözükse de ilerleyen yıllarda sıkıntıları ve Alevi örgütlenmesi açısından tıpa görevi göreceği görülecektir. Bu nedenselliğe geçmeden evvel, kurulmaya başlayan Alevi örgütlenmeleri içrek olarak nasıl örgütlendiğini izah etmek veya dilimiz döndüğünce anlatmaya çalışacağım.

Kurulmaya başlayan Alevi kurumları taşıdıkları uluların adları itibariyle kendi içerisinde kamplaşma –ya zemin hazırlanarak sürecin hangi ihtiyaca ya da öznelliğinin ne olacağı konusunda muğlâklık taşıması ister istemez her kesimin kullanacağı bir alan olarak iştahını kabartmıştı. Bu tabii ki Devletçi Alevi, Sol Alevi v.b. gibi çoğaltabileceğimiz kategorilere ayrışmasına ya da ayrıştırılmasına ve/veya zihniyet oluşmasına bu da kurulan Alevi Örgütlerin üzerine apolet gibi yapışmasına neden oldu. Ve yahut zamanla o görüşleri paylaşan kişilerin kökleşmesini sağladı. Birinci sakatlık burada başlamaktadır. Bu yaşanılan süreçte hangi ihtiyaca göre kurulduğu önemlidir. Eşitsizliğin hangi düzlemde çözüleceği/çözüm bulacağı beklentisi anlamlıdır. Çözümün Türkiye Cumhuriyet’inde eşit yurttaşlık hakkı kapsamında Alevi inancının inanç olarak kabul edilmesi ve Alevi insanlarının inançlarını yaşabileceği kurumlarını, öğretisini geleceğe taşımak bakımından meşruiyet hakkının kazanımı olmalı idi kanımca. Kısacası toplumsallaşma ve ardından siyasi irade için dönüşüm çalışmaları yapılabilinirdi. Fakat hem Alevi öğretisi kurumsallaşması ve siyasi irade olma çalışmaları, sıkışıklığa ve yön tayin etme zorluklarını beraberinde getirdi. Burada buna ara nokta koyarak başka bir konuyu Alevi örgütlenmesi açısından değerlendireceğim.

Kente göçlerin yaşanmasıyla, köyde yan yana yaşayan kişilerin kente de komşu olması kadar doğal bir şey olamazdı. Kente yerleşen aileler ve kişiler köylerine ve topraklarına hasretliklerini gidermek için yöre derneklerini kurmaya, örgütlenmeye başladılar. İşte çarpıklık yavaş yavaş belirginleşmeye ve kendisini hissettirmeye başlamıştı. Hissettirdiği nokta neydi? Yöre derneklerin ilerleyen süreçte ya Alevi Derneği olarak çalışmasına devam etmesiydi. Ve yahut o yerleşim yerinde oturan yörenin ağırlığının Alevi derneğinin üye durumunda etkili olmasıydı. İşte bu durumda Alevi Derneği Alevi örgütlenmesinin yöreciliğe düşmesine zemin hazırlıyordu. Başka bir sıkıntı ise Alevi derneğinde üye olanlarının o yörenin ağırlılığının taşımasıdır.

Yukarıda saydığımız hususlara bir de Alevi örgütlenmelerine ya da daha sade dille derneklerine bu yöre hâkimiyetinin artık iyice çökmesiyle, kişilerin sanki işe gider gibi genelleştirmesi ve gelir kapısı gibi düşünmesidir. Bu sakat düşünce ilerde anlatacağımız gençlerin, kadınların, bilim insanlarının, avukatların ve nitelikli kadroların gelememesini açıklar zannediyorum. Çünkü kapılar onlar için kapalıdır. Kapılar nasıl açılır. Sadece onlar için çalışır veya onların fikirlerini taşırsalar o zaman kısmi anlamda temsil etme şansını bulabilirler.

Alevi örgütlenmelerinde anlatmaya çalıştığımız noktaların değişmesi Alevi Örgütlenmesinin, Alevi insanları için yapıldığını ve onları kapsadığını anlamlandıracak dönüşümlerinin hayata geçirilmesi ile mümkündür. Artık ezber bozan çalışmaların ve hamlelerin yapılması şarttır. Alevi örgütlenmelerinin fakir edebiyatı üzerinden kendi bürokratlarını yetiştirmelerine izin verilmemelidir. Çünkü bu özelliği taşıyan insanların amacı, kolayca başka bir kanala yedekleme çalışması içinde bulunabileceği aşikârdır. Yıllarda bunu tescilleştirmiştir.

Bu anlamda neler yapılmalıdır derseniz. Alevi örgütlenmelerinin yöreciliği kutsayan yapısını değiştirmekten başlanabilinir. Alevi örgütlenmesinin niteliğini arttırmak için gençlik kadrolarının yapılanması açısından maddi bir çalışma yapılması şarttır. Gençlik yapılanması içinde günümüzün disiplinsel çalışma metodları, yetiştirme seminerleri ve bu eksende yapılacak görevlendirmeler olmalıdır. Çünkü planlı gerçekleşen üretkenliklerin gelecekte Alevi örgütlenmesine döneceği olasılığı yüksektir. Kadın örgütlenmelerinin aktif olarak katılımı demek ailenin de ya da ocağında aktif olarak varlığı demektir. Kadının katkısı liderlik etme bakımından önemli değer taşımaktadır. Öğretinin ocak’ta başlandığını düşündüğümüzde rızalığın ve toplumsal dayanışmanın tekrar canlanmasını anlatır. Yönetimlerin nitelikli insanlara açılması ya da görev verilmesi yeterli değildir. O kişilerin üye olarak kazanılması ve Alevi öğretisine hizmetleri sağlanmalı ve örgütlenmede fikirsel ve üretkensel olarak değerlerinin sunabilecekleri örgütlenme yapılarının oluşturulması şarttır. Eğer ki bu zeminler yakalanma ise bizler daha iki cümleyi bir araya getiremeyen kişilerimizin hırsları ile sıkışırız. Burada anlatmak istediğimiz insanlarımızın haysiyetlerini küçültmek ya da onları küçük görmek değil, yolda yapılacak hizmetin ve emeğin hakkıyla taşıyan insanlarımıza teslim etmektir. Yol cümleden uludur diyor isek, Ben – den önce yol ve biz olduğuna göre hizmetimizi, bakış açımızı bu anlamda değerlendirmeliyiz.

Dönüşümler zor olandır. Alevi süreği de bunu coğrafyasında kendisi ile beraber taşıyan senkretik yapısından dolayı, Alevi Örgütlenmesi önüne rehber olarak koyacaktır, başaracaktır. Bu genel teşhisleri vurguladıktan sonra daha dar alan çalışmalarla, ilerleyen süreçlerde çözümlemeler yapmaya çalışacağım. Burada amacım Alevi Örgütlenmesinin kendi özgül dilini özgürleştirmesi ve Alevi insanlarımızın asimilasyon ve ayrımcılığa uğramadan kendi inançlarını sürmeleri, geleceğe eşit yurttaş olarak toplumda anayasa güvencelerle sağlanması yolunda başat oluşturmaktır.

Bu anlamda tekrar görüşmek umuduyla selam ve saygılar.

Hüseyin DEDE