Devrim06

Bu yazıyla ilgili doğabilecek yanlış anlamaları önlemek adına, konuyla ilgisinden dolayı, kısa bir açıklama yapmak istiyorum. Bir, alevilikle iligili yazılar yazıyor olmam, alevi olmamı gerektirmez, yani bu yazıyı yazdım diye, ne kimse beni aleviymişim gibi algılasın, ne de alevi olmadığım halde, bu konuda yazı yazmamda bir mahsur arasın. İki, bu yazıda aleviliğin tanımına ilişkin görüşlerimi yazamayacağım, fakat bir cümle ile ifade edeyim, aleviliğin ayrı bir din ve inanç olduğunu, ama bazı alevi “Ömer Çelakıl”larının iddia ettiği ve fetişleştirdiği gibi, insanlığın kurtuluşunu sağlayacak yeğane düşünsel tasarım olmadığını düşünüyorum.



Uzun süredir yapılan ve muhtemelen devam edecek olan bir tarışmaya dair yazmak, ne işe yarar diye düşünülebilinir. Evet, belki tartışmanın seyri ve sonucu değişmeyecektir, ama yinede, söz uçar yazı kalır misali konuyla ilgili görüşlerimi yazmak istedim.

Malum tartışmayı biliyoruz, çünkü ihtiamdır ki hepimiz bu tartışmaya bir yerlerde katılmış veya yakından izlemişizdir. Tartışma konusu “alevilik islam içi mi, dışı mı” dır. Lafı fazla uzatmadan, söyleyeceklerimi söyleyeyim. Öncelikle, içeriğine ilişkin görüşlerimi devamında açıklayacağım bu tartışmanın, yanlış bir tartışma olduğunu düşünüyorum. Dahası yanlış olmasından öte, içine düşülmüş bir tuzaktır bu tartışma. Bu durumu açıklayabilmek için tartışmanın doğduğu ve yaygınlaştığı koşulları, çok kısaca, özetlememiz gerekmektedir.

Hatırlarız, 12. Eylül faşizminden sonra, toplumun apolitikleştirme operasyonunun yürürlükte olduğu koşullarda, doğan boşlukta, alevilik tartışmaları başladı. Bu tartışma demokratik-politik bir kıpırdanma olarak kabul edildi, ilgi çekti, destek buldu. Tahmin edeileceği ve bilindiği gibi en çok desteği ise devrimci-ilerici çevrelerde bulan bu tartışma, beraberinde aleviliğin ne olup olmadığı, tarihi ve geçmişi gibi sorunlarıda getirdi. Ve bu tartışmanın derinleşmesi, bu gün tartışıldığı haliyle, “alevilik islam içi mi –dışı mı” tartışmasına geldi dayandı. Doğrusu işin bu noktaya gelmesi kendiliğinden olmadı. Zaten o güne kadar kimse aleviliği islam üzerinde tanımlamaya çalışmamıştı. Sanki zimni bir söz birliği varmış gibi, alevilik,- devletin müdahale etmediği her olguda olduğu gibi- kendi doğrularıyla konuşuluyor, tartışılıyordu. Kimsenin aleviliği islamın içine koymak veya oradaysa çıkartmak gibi bir derdi yoktu. Söz konusu tartışma, bu hale, özellikle konuya yeterince vakıf olmayan alevi tarafının zaaflarında yararlanan ve devleti koruma göreviyle kendisini görevlendirmiş olan, Namık Kemal Zeybek, İzzetin Doğan, Fermani Altun ve onların kalemşörlüğünü yapmak isteyen Cemal Şener, Rıza Zelyut, Reha Çamuoğlu gibi bir kısım zevatın müdahalesiyle getirildi. Hatırlanacaktır, alevilik tartışılmaya başlandığı, bu amaçla devrimcilerin alevilerin talepleri için cemevleri oluşturmaya ve devletle dişe diş çatışmaya girdiği koşullarda, o güne kadar aleviliği bile bilinmeyen İzzetin Doğanlar, özelliklede alevileri gelişen Kürt hareketine karşı konumlandırmak amacıyla, devreye girdiler ve bu tatışmayı gündeme soktular.

Bu zatın işi buydu, görevini yaptı böylece. Normal seyrinde giden bir alevi hak alma mücadelesine, devlet adına müdahale etmiş oldu. Bunda garip olan bir yan yoktu. Ancak bu tartışmanın tuzak özelliğini fark edemeyen önemli bir alevi yapılanması ve kadrosu, bu tartışmaya tamah bir şeymiş gibi, balıklamasına atlayarak tuzağa düşmüş oldu.

Durumu anlayabilmek için, tartışmanın en temel ve en önemli ön kabulüne bakalım. Bu ön kabule göre, alevilik mutlak ilerici, islam ise mutlak gericidir. Bu mantığa göre ilerici olan aleviliğin gericilikle eş anlamlı olan islam içi olması düşünülemez.

Alevilik islam dışıdır diyenler, islam içi olmasını iki sebepten dolayı tehlikeli bulmaktadırlar. “Alevilik islam içi olursa gerici olur”, yaklaşımından başka, alevilerin tarihte, sünni islam tarafında yaşadığı dıştalanmadan dolayı, islamla doğabilecek bir yakınlaşmanın, geniş alevi toplumunda, özellikle üst-orta sınıf alevilerde, kopuşa yolaçacağından duyulan anlamsız korku, bu tartışmada, alevi kurumlarının ve yöneticilerinin söz konusu yanlış konumlanışına yol açmıştır. Bu iki argümanın etkisi o denli belirleyicidir ki, bu tartışmada tarafların konumuna bakarak bunu anlamak çok kolay. Aleviliği islam dışı kabul edenlerin çok büyük bir kısmı, geçmiş aydınlanmacılığın etkisinde ve kemalizmden kopamamış olan solcularken, aleviliği islam içi kabul edenlerin neredeyse tamamına yakını, devleti kollama koruma görevine soyunmuş ve bu amaçla alevilerin devlete ve egemen inanca karşı olan olan tarihsel ve felsefi düşmanlığını gidermeyi başlıca görevi haline getirmiş olanlardır.

Başladığı dönemde oldukça hararetle devam eden bu tartışma, ilerici alevi kurumlarının kitleselleşmesine bağlı olarak, tuzak özelliğini göstermeye, alevileri zehirlemeye başladı. Aleviliği islam dışı olarak tanımlayan ilerici alevi temsilcileri, kitleselleştikçe ve tartışmalar derinleştikçe, dayandıkları toplumsal katmandan kopmama adına, bu tartışmayı kapatmaya, sanki böyle bir tartışma yokmuş gibi davranmaya başladılar. Böyle davranmalarında, kişisel zaaf ve tutarsızlıklarının da payı olduğu kesin. Yazının uzaması ve karmaşıklaşması pahasına, işin bu tarafına ilişkin de bir açıklamaya gerek var. Bu alevi kurum yöneticilerinin hemen tamamı, geçmişlerinde, şu yada bu ölçüde, solla ilişkileri olmuş insanlar. Bunun sonucu olarak, aslında inançsızlığı, tanrısızlığı savunagelmişlerdi. Halbuki alevilik, nasıl tanımlarsak tanımlayalım, sonuçta bir dindir, bir inaçtır ve bu inancı benimseyenlerin yapması gereken ritüeller, ibadetler vardır. Bu gerçek, alevi kurum yöneticilerinin günlük hayatında yeterince içselleşmiş bir durum olmadığı için, çelişkili bir durum çıkıyordu ortaya. Alevi kurumlarını yöneten bu “ikili” kişilikler, hem inandırıcı olamıyorlar, hem de alevilerle devrimciler arasında varolan ittifakı, birlikteliği olumsuz etkiliyorlardı. Bu gelişme beraberinde, alevilerin, devletin aleviliğini oluşturmaya çalışan diğer zevatın etkisine girmesine yol açıyordu. Nitekim, son yıllarda yaşanan alevilerin hızla devrimcilerden uzaklaşması olgusunda, başka sebeplerin yanında, bu ve bağlı tartışmalarda izlenen tutarsızlığın önemli bir payı olduğunu görüyoruz.

“Alevilik islam içi-dışı” tartışması sonucu gelişmelerin iyi gitmediğini fark eden bu kurum yöneticileri, doğrular adına değil ama kendi iktidarlarını koruma adına, bu tartışmayı küllemeye, yok saymaya başladılar ve öyle davranmaya devam etmektedirler. Bu zatlar ilericilik adına, gerçeklerden kaçmakta, yalandan medet ummaktadırlar. O kadar ki bu alevi kurum yöneticilerine hiç kimse, “aleviliğin islam içi mi dışı mı” olduğunu, kamuoyu önünde söyletememektedir. Bu soruyla her karşılaştıklarında, polemik yapma tarz ve maharetlerine bağlı olarak, ya bir demagojiyle meselenin içinde çıkmaya çalışmakta veya bu soruyu duymamazlıktan gelmektedirler. Devletin has adamları ise, bu tutarsızlığın ve zayıf noktanın farkında oldukları için, bu tartışmayı ısrarla güncellemekte, böylece “bizim ilerici alevi önderlerini” sıkıştırmaya devam etmektedir.

Bu ve benzer Alevilik tartışmaları elbette olacaktır, olmalıdır. Ancak bu tartışmalar, neden islam üzerinde yapılsın? Yani neden alevilik tanımlanması ihtiyacı, her durumda islam referans alınarak yapılmaya çalışılıyor? Kaldı ki yazının konusu değil ama hemen belirtelim, benzerlikler üzerinde islamla kurulmak istenen ilişkiden hareket edilirse, birbirine benzerlikleri olmayan hiç bir inanç, din ve düşünce sistematiği bulunamayacağı için, o zamanda herhangi bir inacın özgün tanımı yapılamaz. Bu bir. İki, aleviliği bu şekilde tanımlamaya çalışan zihniyetin yanlışı şurada, neden alevilik, ilerici olmak için, islam dışı olmak zorunda kalsın? Ya da islam içi olması, neden onu gerici yapsın? Bir diğer şık, neden alevilik, her durumda, dönemde ve koşulda, ilelebet ve mutlaka ilercilik olsun? Bu soruların cevabı verilemeden bu tartışmaları kavrayamayız. Bu sorunların, “evet”li bir cevabı yoktur. Dolayısıyla, bu gün ilericilik adına alevi kurumlarında taht kurmuş olan zevat, aslında düşünsel bir çıkmaz içindedirler. Konumuzla ilgili çıkmazları, şundandır; bir yanda aleviliği, mutlak ilerici olduğu için gerici olduğuna inandıkları islamın dışında göstermeye çalışarak, sünni halktan kopmakta, böylece kemalizmin kuyruğuna takılmaktadırlar. Diğer yanda, geniş alevi kesimlerden kopmamak için, aleviliğin gerçek tanımını yapmaktan kaçınarak, alevi toplumunda hem inançlarına, hem kurumlarına güvensizliğe yol açmaktadırlar. Böylece muteber ve meşru bir inanç sahibi olmaya şartlandırılmış olan alevi toplumunu, devletin ve devlet aleviliği oluşturmak isteyenlerin etkisine açık hale getirmektedirler. Bilinç altlarına yerleşmiş olan aydınlanmacılıktan kurtulamadıkları için, bu durum onları, mevcut halleriyle ciddi oranda sıkıntıya sokmaktadır. Onların içine düştükleri bu çıkmaz, sadece kendi sorunları olsa elbette dert edilemez, ancak olan alevi halkına ve Türkiye’de sürdürülen hak alma ve özgürlük mücadelesine olmaktadır. Yoksa bireylerin ne yaptığıyla ilgili değiliz.

Bu tuzak tartışmanın sonucunda gelinen yerin arzu edilen bir yer olmadığını anlamak için gelişmelere başka bir noktada bakmakta fayda var. Bakmayın siz bu alevi kurum yöneticilerinin kof böbürlenmesine, işin gerçeği nedir onu görelim. Şimdi hemen soralım, bu tartışma bağlamında, bu zatlara göre alevilik nedir? İslam içi mi dışı mı? Uzun süreden beri, bu zatların, her hangi bir yerde bu sorunun net bir cevabını verebildiklerini sanmıyorum. Bütün yaptıkları “aleviliğin tanımını kimse yapmaya kalkışmasın” demagojisidir. Ne demek şimdi bu kof demagoji, “aleviliğin tanımını kimse yapmasın”. İnsanlığın yaşadığı veya yaşamayan her türlü din, inanç vs ile ilgili olarak, araştıran herkes görüş belirtebilir, tanım yapabilir. Yanlış olur, doğru olur. Yanlışsa, yanlış dersin o kadar. Yoksa her hangi bir insanın her hangi bir konuda görüş belirtmesine karşı çıkmak veya onun görüş belirtmesini tayin etmek, kimsenin hakkı olamaz. Hadi, durumu kendi cahiliğimize verelim ve diyelim ki bu alevi kurum yöneticileri öyle demek istemiyorlar, devletin bir inacı tanımlamasına karşı çıkıyorlar. “Devlet bir inancı tanımlayamaz” demek istiyorlar. Tamam, kabul edelim ve yanlış anladığımız için düzeltelim. Peki, devlet sözde haklarını vereceği bir inanca, neyi, nasıl vereceğini kimden öğrenecek, sizden mi, has adamlarından mı? Burada kimse tanım yapmasın diyerek yapılan ve yapılmak istenen içinde bulundukları çıkmazı gözlerden saklamak ve kendi çözümsüzlüklerini boş ama iddialı laflarla kapatmaktır. Ama bu aynı zamanda alevi halkına karşı yapılmış büyük bir saygısızlık ve haksızlıktır. Bakın bu cümleyi ola ki sözü edilen bir alevi kurum yöneticisi okumuş olsun, hemen, isyanlara başlayacak avazı çıktığı kadar bağırarak “ne demek bunca alevi beni seçmiş, onlar bana saygısız demiyorlarda sen nasıl bunu söylüyorsun” diyecektir. Ee, insaf denir buna. Bunca insan camii hocasına itiraz etmiyor veya bunca insan AKP’yide seçmiş, bu durum onların yanlışlıklarını doğrular mı? Neyse, yapılması gerekene bakalım. Alevi kurum yöneticileri, inandırıcılığı olmayan bu yaklaşımların yerine, kendi doğru tanımlarını oluşturmalı ve bu tanımlarını, hem devlete, hem de başta alevi halkı ve devrimci demokratik muhalefet güçleri olmak üzere, kamuoyuna kabul ettirecek yetkinlikle ortaya koymalıdırlar. Yoksa kaçak güreşerek ve demagoji yaparak bir yere varılamaz

Önemle üzerinde durulması gereken bir diğer nokta ise, alevi kurum yöneticilerinin, içine girdikleri ve doğru pozisyon alamadıkları bu tuzak tartışmanın sonucunda, alevilerin talepleri adına, devlet aleviliğini oluşturmak isteyenlerle ortaklaşmaya yönelik ilkesizlikleridir. Bu yöneticiler, çalıştayların ilk dönemlerinde, cemevlerinin statüsü ve benzer diğer konularda, İzzetin Doğan’larla, Fermani Altun’larla, neredeyse, ittifat halinde hareket eden bir görüntü içindeydiler. Ne zamanki devlet, alevi sorununu işbirlikçileriyle çözeceğini açıkça ortaya koydu, kendilerini figüran olarak kullanmak isteğini dışa vurdu, o zaman, bu sayın yöneticilerin aklı başına geldi ve başladılar bağırmaya. Ne sanıyordunuz? Devletin düzenlediği ve İzzettin Doğan’ların, Namık Kemal Zeybek’lerin, Reha Çamuroğlu’ların katıldığı çalıştaylarda, demokratik kazanımlar mı elde edecektiniz? Ayrıca Cem Vakfı’nın, Ehlibeyt Vakfı’nın, talep ettiği cemevi ile yaşayan gerçek aleviliğin cemevi talebi nasıl aynı olabilir, şekil dışında? Bu gün Çem Vakfı’na, Ehlibeyt Vakfı’na bağlı olan cemevlerinde, aleviliğin islamlaştırıldığını, en çok siz söylüyorsunuz. Peki, aleviliği özünden kopartarak islamlaştıran bir cemevi, sadece şekil olarak cemevi olduğundan, alevilerin cemevi olabilir mi? Ortaklaşılan diğer konuların hepsi için durum aynıdır. Bu ortaklaşma politikalarının kaynağı, yanlışlığını anlatmaya çalıştığımız “alevilik islam içi-dışı” tartışmasıdır. Dolayısıyla alevi kurum yöneticileri, kendi egolarını tatmin etmekten vazgeçerek, ayakları yere basan, daha gerçekçi politikalara yönelmek durumundadırlar. Yoksa bu haliyle, bütün üst perdede söylemlerine ve kibirli hallerine rağmen, ayaklarının altındaki zeminin kayması ve egemen hale getirilmek istenen devlet aleviliğine biat etmek zorunda kalmaları kaçınılmazdır.

Özetle “aleviliğin islam içi-dışı” tartışması, doğru bir tartışma değildir.Devleti korumakla görevli olan alevi üst sınıfının, devlet adına müdahalesiyle ve ilerici alevi çevrelerin ise, aydınlanmacılığın ve kemalizmin ideolojik etkisi altında ve tuzağa düşmüş olarak sürdürdüğü gerici bir tartışmadır. Alevi halkının tarihsel yaşanmışlıklarına ve kadim felsefi yaklaşımına dayanması gereken demokratik alevi kurumları, söz konusu basiretsiz yöneticilerin elinde, sistemin ve devletin gelecekteki toplumsal dayanağı olmakla karşlı karşıyadırlar. Alevi hareketinin bu tartışmada yapması gereken, “aleviliğin islam dışı-içi” tartışmasına, doğru, kararlı ve net bir cevap vermesidir. Bu cevap, aleviliğin tarihinde, yaşamında ve felsefesinde fazlasıyla vardır. Bütün mesele, alevilerden ve estirilen gerici rüzgardan korkmak yerine, alevilerle, onların gerçek inancı temelinde, ama bu inanca olmayan özellikler atfetmeden, buluşabilmeyi becerecek yürek ve yeteneği ortaya koyabilmektir. Bir yanda bunu yaparken, öte yanda bunu yapmak adına, islam, mutlak gericilik olarak görülmemeli, ötekileştirilmemelidir. Her inancın kendince doğrularının yanlışlarının olacağından hareketle, yaşanan tarihsel düşmanlıklar, halklar ve inançlar arası düşmanlıklar olarak değerlendirilmeden yol yürünmelidir.

[Only registered and activated users can see links. Click Here To Register...]

marxista_eenteer

aleviliğin islam içi mi dışı mı olduğu önemli değil arkadaşlar
aaleviliğin ve bektaşiliğin
islamlık bir derdi yok...
sorun burda.ALEVİLİK ÖYLE 3 KELİMEYLE AÇIKLANACAK BİR ŞEY DEĞİL...

marxista_eenteer

ha şunu da demek gerek ki, yol bir ise sürek binbir..
bizim sülalede islam gibi bir kültür var..
yani dedelerimiz hep namaz kılarlarmış, tabi aleviler hepsi. ocakları var.. hatta benim dedemin babası alevi dedesiymiş, ama dedemden ve demin amcalarından itibaren dedelik bitmiş.. ( yan tarafta sakallı dede resmi onundur )
ocağımız sinemilli ocağının erzincan kolu olan, sonra antebe,maraşa göç eden türkleşmiş Nedaroğulları ocağı.. ama sn. Hamza Aksütün dediğine göre Sinemilliler Kürt aşiretidir. doğrudur, maraştakiler kürtçe bilir, anteptekiler bilmez.

Hamza Aksüt

Alevilik İslam içi diyenlerle Alevilik İslam dışı diyenlerin cemi tıpa tıp aynı.

Neyin tartışıldığını anlamak güç.

Saygı ve sevgiyle...

kzl.deli

Hamza Aksüt

Sayın kzl. deli
Benim hangi belirlememe karşı çıktığınızı anlayamıyorum. Alevilik İslam içi mi dışı mı tartışmasının yanlış olduğunu, Alevileri bölmek için kurulan bir tuzak olduğunu söylüyorum.
Ezdan gibi konuları niye karıştırıyorsunuz?
Ben hiç bir yerde bu terimi kullanmadım.

Forumdaki yazıları okursanız, evlad-ı resule karşı çıkanlara neler yazdığımı görürsünüz.
Lütfen, dikkatli okuyarak yazınız.

Saygı ve sevgiyle...

kzl.deli

cepheli

Hamza Aksüt

Sayın kzl. deli

O yazı benim değil. Sabahleyin de yazdım.

Ben Ezdan diye bir terim de kullanmadım.

O yazı benim değil.

Alevilik İslam dışı diyen de ceme girdiğinde Ali ve 12 İmam'ı öven duaz İmamları dinliyor.

İki yüzlülük yapıyorsa ben onu bilmem.

Evlad-ı resul postta oturuyor. İslam dışı diyen de ona tabi oluyor.
Durum bu kadar net...
Saygı ve sevgiyle...

Hamza Aksüt

Sayın kzl.deli'den alıntı

"Hocam, ''Karadonlu /Ağuçan aynı kişiler o halde Balkanda Türk, Dersim'de Kürt nasıl oluyor?'' sorusunun cevabı bir türlü gelmedi.
Yoksa, çok mu zor bir soru sordum?"
Sayın kzl. deli Karadonlu ile Avuçan aynı kişi değil.

Avuçan ocağının kurucuları
Seyyid Mençek, Mir Seyyid, Koca Seyyid, Köse Seyyid.

Avuçan ocağının taliplerinin çok büyük bölümü Kürt. Türk ve Abdal olanlar da var. Pir ocakları düzleminde Türk ve Kürt ayrı ayrı.

Siz, Koç Ali Baba ocağındansınız. Koç Ali Baba ocağı Hacı Bektaş'tan el alma, Avuçan'dan değil.

Saygı ve sevgiyle...