Hamza Aksüt

Paulikien tarihini Alevi tarihi olarak tercüme eden Erdoğan Çınar, bu sitede kendisiyle yapılan bir röportajda, yazdıklarım ve kişiliğim hakkında bazı iddialarda bulundu. Bilindiği gibi, "Erdoğan Çınar Skandalı" adında bir yazı kaleme alarak sayın Çınar'ın düştüğü yanlışları açıklamaya başladım. Daha sonra, "Denize Düşen Çınar Luvi İngilizcesine Sarılır" ve "Erdoğan Çınar'ın Katakulli Teknikleri" adındaki yazılarımla Çınar'ın manipülasyonunu netleştirdim.

Sayın Çınar, yazdığı kitaplarda kullandığı metinleri kasıtlı olarak yanlış çevirmiştir. Oysa Çınar, kendisine sorulan soruyu yanıtlarken "Ortada bir çeviri sorunu yok. Ortada bir kitap çevirisi de yok zaten" diyor. Aynı ifadede kadim Alevi tarihini "Ortodoks kilisesinin ve Bizans imparatorluğunun küfür dolu metinlerinin arasından ve ortaçağ karanlığının içinden bulup çıkarmaya çalıştığını" belirtiyor. Demek ki, Çınar metin çevirisi yapmış. Ortada bir kitap çevirisi yok da bir kitabın bazı paragraflarının çevirisi var. Zaten Çınar'a, kitabı tümüyle çevirdin diyen yok.

Çınar, bir iki tümce sonra, söylediğini unutarak şöyle diyor: "Bu metinlerin içinde Pir Sultan Abdal'ın efsane haline gelmiş hüzünlü ve onurlu hikayesi de var. ... Ben bin üç yüz elli yıl öncesinin belgesini koyuyorum ortaya da sen dört yüz yıl öncesinin belgesini neden bulamıyorsun?"

Görüldüğü gibi Çınar, belgeden söz ediyor. Demek ki belge çevirmiş. Bizans belgeleri herhalde Türkçe değil. Pir Sultan Abdal'ın öyküsü dediği olay ise Constantine adındaki papazın taşlanarak öldürülmesi. Olay, Pir Sultan Abdal'ın öyküsünü değil, Hıristiyanlığın ilk şehidi Stephan'ı anımsatıyor. Constantine'i taşlatan Symeon, bir St Paul hayranı. Kendisine St Paul'ün bir piskoposu olan Titus'ün adını takıyor. Constantine'den sonra synekdemoi oluyor. St Paul'ün de hikayesi aynı. Symeonla aynı rolde. Zaten bu konuyu Erdoğan Çınar Skandalı başlıklı yazımda ayrıntılı olarak anlattım.


Çınar'ın kitaplarındaki çeviri paragraflarının sayfa numaralarının bazılarını veriyorum:

Aleviliğin Kökleri 137, 142, 143, 148

Kayıp Bir Alevi Efsanesi: s.143, 144, 145, 146, 147, 152, 158, 159, 160, 161, 162, 163

Görüldüğü gibi ortada bir çeviri de var, çeviri sorunu da var. Erdoğan Çınar'ın yazdıklarını doğru anlamak için şöyle bir sözlük kullanmak gerekir:

Church (kilise): Alevi ocağı

Didaskalos (öğretici): pir

Didaskalos: rehber

Synekdemoi: pir

Cibossa/Kibossa: (Şebinkarahisar'ın güneyinde bir köy): Sivas. (Oysa Sivas'ın Bizans dönemindeki adı Sebasteia.)

Cibossa/Kibossa: Yıldız dağı ya da Sivas. (Oysa, Sivas'ın Bizans dönemindeki adı Sebasteia.)

Macedonian: Mananakian

Constantine: Pir Sultan

Silvanus: Pir Sultan

Sergius: İbrahim Sani ve Durhasan Dede

God (Hıristiyanların tanrısı): Hakk

Death (ölüm). Hakk'a yürümek

Gospel (İncil): Aleviliğin yolunu anlatan kitap

Apostle (St Paul'ün mektupları): Aleviliğin yolunu anlatan başka bir kitap

Erdoğan Çınar: Hamza Aksüt. (Sayın Ünsal Öztürk, yazdığı yanıtta Erdoğan Çınar'ın görüş değiştirdiğini belirtiyor. Çınar, cümledeki Hamza Aksüt'ü, Erdoğan Çınar olarak 'tercüme' ediyor.)

Batı: Güney (Yıldız dağını Şebinkarahisar'ın güneyinde bir yer olarak yazıyor. Oysa güneyinde değil, batısında.)

Carbeas: Battal Gazi

Chrysocheir: Hüseyin Gazi

Divriği'deki Paulikien beyliği: Divriği Alevi Devleti

Mananalis: Tunceli, Erzincan ve Elazığ illerinin tümü ile Sivas ve Malatya illerinin bir bölümünü kapsayan bölge. (Oysa Mananalis, Çınar'ın kullandığı Bizans metinlerinde bir köy.)

Paulikien: Alevi

Çınar'a göre, "Pir Sultan'a ilk taşı evlatlığı attı. Halbuki Erdoğan Çınar bunu yol oğlu olarak değiştirdi" demişim. Böyle bir şey yok. Constantine'e taşı atıp öldüren Justus.

Çınar, Alevi ocaklarının Arap soylu olduğunu öne sürdüğümü iddia ediyor. Dedelerin Arap, Türk, Kürt soylu olması kadar doğal bir şey olamaz. Ben kitabımda böyle bir iddiada bulunmuyorum. Benim kitap Alevi toplulukların tarihini dede ocaklarıyla birlikte ele alan bir tarih çalışması. Ancak, Erdoğan Çınar'da bir Arap alerjisi var. Bu alerjinin gereği olarak, Çınar, dört beş milyon Alevi Arap kardeşimize hakarete varan ifadeler kullanıyor.

MUSA KAZIMLILIK KONUSU

Benim kitabın sonuç bölümünde şöyle yazıyor:

"Dede ocakları için varılan (Çınar bunu verilen olarak yazmış) sonuçlardan biri de ezici çoğunluğunun Musa Kazımlı olmasıdır... Altıncı imam Cafer-i Sadık'tan sonra imamlık konusunda iki grup ortaya çıkmıştı. Bunlardan birincisi, İmam Cafer'in büyük oğlu İsmail'i imam olarak tanıyanlardı ki, bunlara İsmaili dendi. İkinci grup ise Musa Kazım'ı imam olarak tanıdı ve daha sonra imamların on ikincisi Muhammed'i Mehdi olarak kabul etti. İşte dede ocaklarındaki Musa Kazımlılığı bu bağlamda ele almak gerekir." (Aleviler, s. 414-415)

Eğer bu yorum İslamcılık ise Erdoğan Çınar da en az benim kadar İslamcıdır. (Çınar benim Musa Kazımlı ifadesini Musa Kazımcı olarak tahrif ediyor.)

Çınar kitabında 'Anadolu Bektaşiliğini' İsmaililiğe bağlıyor:
"Hermes'in öğretisi Moğol baskısı ile Asya'daki yurtlarını bırakarak Sabahi egemenliği altındaki Kuhuzistan bölgesi üzerinden Anadolu'ya göçen Türkmenler eli ile Anadolu'ya taşındı. Anadolu Bektaşiliğinin gizemli kaynağı oldu." (Aleviliğin Gizli Tarihi, s.210)
İsmaililer, Musa Kazım'ın kardeşi İsmail'i imam ve mehdi olarak tanıyanlardır. Erdoğan Çınar Anadolu Bektaşiliğini Musa Kazım'ın kardeşi İsmail'e bağlamaktadır. Bu durumda Erdoğan Çınar, kendi mantığına göre İslamcı olmaktadır. Sayın Çınar, Musa Kazımlılık iddiasını dile getiren dedeleri cahillikle suçlamaktadır ki bu dedelerden acilen özür dilemelidir.

Musa Kazımlılık söyleminde bulunan dedelerimizin bir kısmının adlarını veriyorum. Hacı Bektaş ocağından Veliyettin Ulusoy, Münir Ulusoy; Dede Garkın ocağından Hüseyin Dedegarkınoğlu; Ali Seydi ocağından Ahmet Şahin, Ali Şahin, Kanber Şahin; Şah İbrahim ocağından Hasan Yıldırım, Arap Ali Gazioğlu; Sarı Sultan/Saltuk ocağından Kasım Yılmaz; Cibali Sultan ocağı dedeleri, Köse Süleyman ocağı dedeleri, Kazımoğulları/Musa Kazım ocağı dedeleri.

Sayın Çınar, benim 'Kapalıçarşı İngilizcesi' ile çeviri yaptığımı söylüyor. Hangi tümcelerin çevirisinde hata varsa bunu belirtmesi okura saygı açısından daha uygun olur. O zaman Çınar'ın Grekçe ya da İngilizce çevirisindeki ustalığı öğrenmiş oluruz. Eğer yukarıda verdiğim listedeki gibi bir sözlük kullanmam gerektiğini söylüyorsa ben böyle komik bir duruma düşmem.

Sayın Çınar, Alevi örgütleriyle bir ilişkiden söz ediyor. Hemen belirteyim; kendi köyümün derneği dışında hiçbir kurumun üyesi değilim. Ancak, Alevi kurumların tümünün gönüllü hizmetkârıyım. Onların çağırısı benim için hem bir onur hem de Alevilik konusunu işlemem için bir fırsattır. Ayrıca, herhangi bir kurum yöneticisiyle samimiyetim dahi yoktur.

Sayın Çınar, Ünsal Öztürk'ün basımevine kağıt borcu olduğunu ve bu borcu ödemek için benim kitabın satışına bel bağladığını iddia ediyor. Son derece yakışıksız bir ifade. Sayın Öztürk'ün Alevilikle ilgili yayınladığı kitaplardan para kazanmak gibi bir beklentisi yoktur. Yalnızca yolumuzun rayına oturması için yayınlamaktadır bu kitapları. Üstelik, sayın Ünsal Öztürk'ün herhangi bir basımevine borcu olmadığını ve olamayacağını onu tanıyan herkes bilir. Son derece komik bir iddia. Sayın Çınar, benim üç beş kuruşa tenezzül ederek kitap yazdığımı öne sürüyor ki, hiç yakışmıyor.

Müslümanlığın Mekke ve Medine'de ortaya çıktığını, ancak, mücadelenin çok geçmeden Mezopotamya'ya taşındığını belirttim. Sayın Çınar, bu ifadeden benim İslamcı olduğum sonucuna varmak istiyor. Benim buradaki kastım, Aleviliğin oluşum coğrafyası olan Mezopotamya'nın aynı zamanda Ali taraftarlarıyla Emeviler arasındaki savaşların da coğrafyası olduğunu belirtmekten başka bir şey değil. Örneğin, Ali ile Muaviye arasındaki savaş, Urfa'nın güneyinde, Rakka'nın kuzeyinde, Fırat kenarında bir eski kale olan Sıffin'de yapıldı. Sayın Çınar'a Arap, Ali, Mezopotamya gibi terimleri hiç kullanmayacaksın. Ama, İncil, Tevrat gibi konulara gelince çok esnek olacaksın. Böyle bir şeyi ben kabul edemem. (Sayın Çınar, on altıncı yüzyılın Alevi komutanı Nur Ali Halife'den söz ederken onun adındaki Ali'yi çıkarıyor ve Nur Halife olarak sunuyor. Bu kadar Ali alerjisini hangi Alevi kabul eder, cem yapan hangi dede kabul eder, bilmiyorum.)

Sayın Çınar'ın iddialarının en renklisi, kendisiyle yapılan röportajda kullandığı şu ifadedir:

"Kaldı ki her iki yerin (Şebinkarahisar ile Yıldız dağının HA) üzerinden ekvatora paralel çizgiler geçirin bakın bakalım Yıldız dağı güneyde kalıyor mu kalmıyor mu?"

Ben bir şey demiyorum. Yorum okurların...

Sayın Çınar, AKP'nin Alevi açılımı gibi konuları da benimle ve sayın Ünsal Öztürk'le irtibatlamaya çalışıyor ki, kuruntu ya da paniğin belirtisi.

Sonuç olarak, Erdoğan Çınar, Paulikien tarihini Alevi tarihi gibi sunarken suçüstü yakalanmıştır. Bunun verdiği panik ve öfkeyle iftira, karalama, yalan söyleme gibi yollara başvurmaktadır ki, buna devam ederse okurlar gereken notu verecektir. Zaten şimdiye kadar olan tartışmalarda okurların önemli bir bölümü şaşkınlığa uğramıştır. Hele sayın Çınar'ın son kitabında Alevi ocağı olarak sunduğu Mananakian, Epaphroditus, Efes, Achean, Laodikyan'la ilgili bölümlerle tanışanlar katıla katıla gülmekten kendini alamamaktadır.

Sayın Çınar, Alevilik tarihi konusunda yanlış bir yola girmiştir. Olabilir, insan yanlışa düşebilir. Bunun da çaresi vardır. Özeleştiri yapar ve yeniden yazmaya başlar. Aksi takdirde okur gözünde daha perişan durumlara düşecektir. Hiçbir kardeşimizin bu duruma düşmesini istemem.

Okurlara sevgi ve saygılarla...
Hamza AKSÜT

kanlıbey

Değerli Dostum
Sevgili Hemşehrim

Bu formda ilk mesajımı Erdoğan Çınar adlı 'araştırmacı' ile başlamak inanki tamamen sizin yorumunuzla alakalıdır.
Öncelikle yorumunuza ve Alevilik araştırmalarınıza canı gönülden teşekkür ederim.
Söz konusu yazarın "Ali'siz Alevilik ve Alevi tarihi"ne ilişkin çarpıtmalarına ve zorlamalarına bir çok Alevi sitesinde gereken yanıtları vermeye çalışmış biri olarak;yazarın 'hastalıklı' bir duruşu olduğunu belirtmeliyim.
E.ÇINAR'ın tarihsel determinizm konusunda bilgisi olmadığını söylemek ve yine herhangibir sosyal olayı verili zaman ve mekan kesitlerini dikkate alarak değerlendirme yapması gerektiğinin bilincinde olmadığını varsaymak herhalde saflık olacaktır..
Bu anlamda konuyla ilgili fikirlerimi ilerleyen zaman dilimleri içinde ifade edeceğim.
Sizlere yapmış olduğunuz çalışmalar için tekrar teşekkür ederim.
Saygı ve sevgilerimle.

oncu

sn aksut sizin kuyuya inen ipinizde ortada.donun kendi yazdiklariniza bakin once.alevi yazar olarak goruluyorsunuz ama anadolunun en cok alevi yuzdesine sahip yeri gormemek icin cok cirpiniyor sunuz.kitabinizda amasyaya gelen erenleri samsuna gonderiyor sunuz. niye samsun alevi bolgesimi?samsun canikte alevimi var?yoksa dersimdeki canik bolgesine alerjinizmi var?
haci bagdini birturlu bir yerli yapamiyorsunuz,niye acaba.sebep desim,in mazgirt ilcesindeki dede ocagiyla ,kalesiyle bilinen bagin alerjisi olmasin.bas google bagin kalesi yazbak ne cikiyor.her seyi turklestirme hastaligindan vaz gecin alevilik sizin gibi lerin elinde oyuncak olamaz .siz donun kendi kitaplarinizi okuyup duzeltin

İşcanbaba

Devrim06

sevgili can 'ın aslında neyi eleştirdiği acık ağbi. hamza binin son kitabını eleştirmiş. acıkcası bende elştirmeden gecemiyorum.
bütün alevi ocaklarını ehlibeyte bağlaması aleviliği bana göre köreltmesi islam tarihine sıkıstırması dektir. arastırmasının cok dar oldugu kanısındayım. eskiye gidemmiş v günümüz ağız ve ezberleri üzerine kuruldugu genis bir tarihe dayanmadıgı güncel bir arastırma oldugu inancındayım.

hamza abi ile ilk fırsatta bu leştirimi yüzünede söyleyip tartısmak niyetindeyim.

oncu

sn aksutun son kitabini okumadim canlar.anadolu eren lerinin ilk savaslarini birkac gun once okudum.kitapta bir cok saptirma ve gizleme cabalarinin oldugunu dusunuyorum.aksamda tesadufen sitenize girdim.sn aksutun yazilarini okudum.cok gayri cidi uslubunu gorunce siteye yazmak istedim kitabi yanimda olmadigi icin sayfa belirtmedim.ama bir alevi yazara yakistirmadim ve ayrica sn cinarin bir cagrisini okumustum hodri meydan diyordu ,ama meydana cikani gormedim sadece sitelerde yazmayi yeylediler.buda bana bazi kisilerin polemikler yaratarak alevilikten nemalanmaya calistigini dusundurtu.sn aksute kitabinin cikmasi oncesi sn cinar,a saldirmasi bunun bir ornegidir.dort,bes sene once cikmis kitaplari, kitabi cikmadan oncemi okudu sn aksut yoksa kitaplari cok iyi satan erdogan cinarla polemik yaratma yolu ile kitapmi satmaya calisti bu dusundurucudur.

ayrica aksutun okudugum kitabi aleviler icin tehlikeli bir tuzak sezinledim.bugun kimileri aleviligi kurtlestime,kimileride turklestirme pesindedir.bu alevileri parcalayip asimile etme cabalaridir.sn aksut kitabinda turklugu one cikarma cabasi veriyor zorlandigi yerdede bilmemezlikten,gormemezlikten geliyor.dersim,e yanasmamak icin ozel caba sarf ediyor.ne diyeyim son 30 seneye kadar alevilerde kurt,turk diye bir ayrisim olmadigini cumle alem biliyor sayin aksut bir bilmiyor.
hak yardimcimiz olsun,doru yoldan ayirmasin

İşcanbaba

samet

zaten bu erdoğan çınarın işi gücü hayal kurup insanlara o hayallarini anlatmak tamamen saçmalıyor.

samet

bence erdoğan çınar misyoner alevilikten çok hristiyanlığı anlatıyor

karlıoğlu

benim bir cevabımda hem ERDOĞAN BEYE HEMDE HAMZA BEYE olacaktır evet erdoğan bey kitaplarınızı okudum hitit ve pavlikenlerin tarihini karıştırmışınız ama asyadan özellikle horasan kültürünü gözardı ederek yarı göçebe toplulukların yaşam sanatınıda gözardı etmişiniz herboyun kendine ait özellikleri vardır ona rağmen çevirilerde yanlışınıza rağmen artık insanlar kitaplarınızı okuyor ben olsam istemeden yaptığınız yanlışlıklardan dolayı özür dilerdim gerçi bunun telafiside zor ama yazıktır ayıptırbirçiftte size sayın hamza aksüt özellikle malatya hekimhan ve köylerinin tarihlerini yazarken sözlü tarihten yararlanmışınız yararlanırkende doğruluk ve yanlışlığını işinize geldiği gibi değerlendirmişiniz hatta öyleki pavlikenlerin olduğu ermenilerin olduğu o tarihlerde bazı köylerimize alevi türkleri oturtmuşunuz hatta daha eski köyleri yeni gibi göstermişiniz oraların tapu kaydı mezarlardır mezarları inceleseydiniz böyle yazmazdınız o caklarıda yanlış yazmışınız özellikle hekimhanda olan ocaklaren yenisini en eskisi olarak göstermişiniz oysa kozdereden beğdilinin kovduğu insanlar doğruluğu tartışılacak belgeleri bile eski gibi kabul ederk kadimden bu yana gelenleri yok saymışınız yörede pavlikenlerle hatta rumlarla ermenilerle yaşayan, en eski ocak olan karaköcek sanki yeni kurulmuş gibi gösteilmiş gerçek adı kırkalevi ocağı olan ocak zade ailenin 1514-1515 te nasıl katledildiğinden ve yok edildiğinden bir haber olacak kadar çok araştırmışınız ancak tahrir defterlerinde geriye kalanların kaydedildiğinide bilmezsiniz siz çünkü siz seyfi oktayı baz alırsınız yada akrabalarını ve onlara tabi olduğumuzu tersine kovulmadan önce onların bize tabi olduğunuda yazmazsınız kozdere eski adıyla kozludereden çıkarılmayı afete bağlayarak olağan üstü (insanüstü) olay gibi anlatılanı gerçek sanmışınız oysaki orası sadece sonradan çorumdan gelen bir ailenin zamanla mistik olaylar anlatması şimdiki zamanı oluşturmuştur bütün bu olayların gerçeklikle ilgisi yoktu r vakıf ve mülk defterlerinde bunların kaydıda yoktur dahası tarihi kaynaklar arkeoloji ile desteklenmeli babalı isyanlarınıda araştırın bence neyse amacım size karşı olmak değil yanlış bilinenleri düzeltmek bunu nereden biliyorum diyecekseniz bende bir araştırmacıyım ve dahası bunun belgesini kendi gözlerimle 1999 da gördüm o ailenin maddi sıkıntıya düşerek altından yapılmış mavi el işi yün ipliği ile yıkılan misafir evinin ardıç ağacının kovuğundan çıktığını ve bunu bana gösterdiklerinde şaşırarak bunu ben askerden gelinceye kadar satmamaların söyledim ancak aile zor durumda kalınca hekimhanda kuyumcu şahine satıyorlar belgede böylece ortadan kalkıyor şimdi sadece vakıf ve mülk defteri ,tahrir defterleri ve ailenin anlattıkları ve mezarlar kalıyor tabiki bunları bilmenizde fayda var diye düşünüyorum ama yazılarınızıda ilgi le okuyorum saygılar.