Hamza Aksüt

Sayın K. Söğütlü
Sorunuzu bu Perşembe günü saat 15.00'de İmaj Radyo'daki programda yanıtlayacağım. Yanıt metnini sitede yayınlayacağım.
Saygı ve sevgilerle...

Hamza Aksüt

Sayın Karlıoğlu
E. Çınar, bilgi vermiyor. Kullandığı kaynaklardaki özel adları yer adlarını kavramları tahrif ederek okura kandırmayı amaçlıyor. Kiliseyi Alevi ocağı, papazı pir, Zeus tapınağını Hacı Bektaş dergahı olarak sunuyor. Makedon kilisesi kurucusu Konstantin Silvanus'u Pir Sultan olarak sunuyor. Sizin Şah İbrahim ocağının kurucusu Genesius/Timothy. İki sayfa sonra ise Sergius/Tychicus. Siz bu tahrifatlara itiraz etmiyor, çevrenizden de bu tahrifalı bilgiler konusunda bilgi derlediğinizi söyleyebiliyor ve tahrifatlı bilgilere inanmak istiyorsanız söyleyecek bir sözüm yok. Sadece susarım.
Saygı ve sevgiyle..

İşcanbaba

Avaşin_Dersim

Bende Seyh hasanlar hakkında sormak istiyorumm asıl seyh hasan aşireti hangileri yani abasan kalan ve 3 tane daha var ama tam olarak bilmiyorum hangileri ve bunlar arap mıdır ayrıca dersimdeki seyh hasan arapdır onar köyüyle bi ilgisi yoktur seceresinde de war bu isrteyen interneten seceresini arastırabilir(Arap derken sdece seyh hasan sülalesinden bahsediyorum onlara bağlı aşiretlerden değil )

Hamza Aksüt

Sayın Avaşin Dersim
Sorunuzu Perşembe günü, adı geçen radyoda yanıtladıktan sonra yanıt metnini siteye koyacağım.
Saygı ve sevgiyle

Hamza Aksüt

ÇORUM-KUŞSARAY KÖYÜ HALKININ KÖKENİ
Köyün adı Antik çağ yerleşimlerinden olan Gussara’dan gelmiş olabilir. Gussara adındaki yerler günümüzde genellikle Kuşsaray olarak telaffuz edilmektedir. Örneğin, Elazığ’ın Baskil ilçesinin Kuşsaray köyü bu durumdadır.
Çorum’un Kuşsaray köyündeki Karalar sülalesi, Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Ardahan köyü kökenlidir. 1651’lerden sonra bu köyden hareketlenen Karalar, Kayseri’nin Sarıoğlan ilçesinin Karaözü köyüne yerleşmiştir. Bunlardan kopan bir grup, Merzifon’daki Löştiğin köyüne, oradan Çorum’da Kultak denen bir yere yerleşmiştir. Daha sonra Kultak’tan ayrılıp Kuşsaray, Körücek, Karacaören ve Sorkoğlan’a göçmüşlerdir. Bu yerleşimlerin oluşumu 1840’lara tarihlenebilmektedir. Ardahan’dan ayrılışın nedeni; Köprülü Mehmed Paşa’nın Hekimhan’ı vakıf olarak uhdesine alması, vakıf yükümlülüklerinin halk için ağır olmasıdır. Çevredeki 12 köyün birçoğunun halkı bu dönemde dağılmıştır.

ARDAHAN HALKININ KÖKENİ
Ardahan, 1520 ve 1530 yıllarında 8 hane, 2 mücerred
1547 yılında, 16 hane 11 mücerred
1560 yılında, 21 hane ve 9 mücerred nüfusludur. (Mücerred, evlenmemiş erkektir.)
1560 yılındaki erkek nüfusun adları:
Hıdır oğlu Yakub ve Mahmud
Yakup oğlu Ahmed ve Ümmet
İbrahim oğlu Mustafa
Pirkulu oğlu Ali
Dede oğlu İlyas ve Resul
Hüseyin oğlu Ali ve Musa
Budak oğlu Mehmed
Mehmed oğlu Ali, Mustafa ve Yusuf
Haydar oğlu Sultan Hoca
Hıdır oğlu Mehmed ve Halil
Yakub oğlu Ece
İbrahim oğlu Yusuf
Pirkulu oğlu Güvendik ve Tanrıverdi
Dede oğlu Halil
Hüseyin oğlu Hamza ve Mehdi
Hamza oğlu Budak
Budak oğlu Alınmış
Ali oğlu Pirkulu
Mehmed oğlu Safi
Haydar oğlu Korkmaz
Abid oğlu Mustafa
Görüldüğü gibi bu adlar popüler Alevi adlardır.
Ardahan köyünün 1595 yılında kurulduğu hakkındaki bazı belirlemeler, bu bilgiler ışığında yanlış ve kaynaksızdır.
Ardahan’ın dede ocağı günümüzde Hacı Bektaş’tır. Ne var ki, bu bağlılık yaklaşık 150 yıllıktır. Bundan önce köyün dede ocağı Avuçan’dan el almış olan ‘Seyit Ahmet Evladı’ydı. Seyit Ahmet evladı günümüzde Hacım Sultan ocağı olarak anılmaktaysa da, bu durum da son yüzyılda ortaya çıkmıştır. Seyit Ahmet Evladı, Hekimhan’ın Basak, Başkınık ve Güvenç köyleriyle, Yazıhan ilçesinin Karaca köylerindedir.
Ardahan halkından derlenen bilgilerde Oğuzların Beğdili boyuyla ilgili olduklarına dair bilgiler yer almaktadır. Beğdili boyunun daha önceki yurtları Antep ve Halep’ti.

Hamza Aksüt

Sayın Çelebi
Zeyveli aşireti Malatya ile Elazığ arasında yurt tutmuş bir aşiretti. Tahrir kayıtlarına baktığımızda durum şöyle:
Zeyveli aşireti yalnızca 1518 tarihli defterde yer alıyor. Bu tarihte aşiret, 70 hane nüfusa sahip. 'Ekrad taifesinden' biçiminde nitelenmiş. Ekrad, Arapça'da Kürtler demek, Etrak ise Türkler demek.
Mühimme defterlerinde bu aşiretin Cihanbeyli (Canbekli) aşiretinin bir kolu olduğu belirtiliyor. 1720'de tutulan bir kayıt şöyle:
"Cihanbeyli aşiretinden olan cemaat-i Zeyveli'nin Harpırt kazasından kaldırılub Rakka'ya iskanı içün ferman-ı ali sadır olmuşdur."
Harpırt, Harput'tur, şimdiki Elazığ'ı kapsar. Harpırt kazası o dönemde Diyarbekir'e bağlıdır. Fermanda, Zeyveli aşiretinin Suriye'deki Rakka çölüne sürülmesi emri yer alıyor. Zeyveli, başka birçok aşiret gibi Rakka'ya sürüldüyse de devlet bundan bir sonuç alamadı. Bu aşiretlerin bir bölümü eski yurduna döndü, bir bölümü ise perakende olup Orta Anadolu'ya dağıldı. Sizin atalarınızın Çankırı'ya yerleşmesi de bu süreçte (1700-1800 yılları arası) gerçekleşti.
Canbek, birçok aşiretin birleşiminden oluşan bir federasyondur. Balyan, Dırijan, Herdi gibi birçok aşiret Canbek'in kollarıdır. Canbek'in bir bölümü Alevi (Sivas, Erzincan, Yozgat, Çorum, Amasyadakiler), bir bölümü ise Sünnidir (Polatlı ve Konyadakiler). Zeyve ve Canbek aşiretleri Kurmançi lehçesiyle konuşur.
Canbek'in 1554 yılında da Harput'ta olduğu, bu tarihte aşiret kethudasının Maksud olduğu, bir başka kayıtta yer alıyor.
Saygı ve sevgiyle...

Hamza Aksüt

Sayın Avaşin Dersim
Şeyhhasan kolundan sayılan aşiretler (öbür kol Seydan'dır), Aşağı Abbasuşağı, Ferhadan, Karabal, Kırgan, Gülabi, Laçin ve İksor'dur. Bunlar Arap mıdır, diye sormuşsunuz. Bunlar, Zaza (Dımili) aşiretleridir. Eğer Şeyhhasan federasyonunun dedelerini/seyitlerini soruyorsanız Derviş Cemal ve Şıh Ahmet ocaklarını belirtmek gerekiyor. Bu ocak üyeleri Musa Kazımlı olduklarını söylerler. Buradaki Musa Kazımlılık'ın ne anlama geldiği araştırmaya muhtaçtır. İmam Cafer'in iki oğlu /İsmail ile Musa Kazım) arasındaki ihtilafta Alevilerin Musa Kazımı tuttuğunun bir belirtisi de olabilir. Ancak, öteden beri Aleviler pir ve mürşitlerini seyit olarak kabul etmektedir. Seyit ise Ehl-i Beyt/12 İmam soyundan anlamında kullanılmaktadır. Bu durum da araştırmaya muhtaçtır. Araştırma yapmadan kabullenmek ya da reddetmek bilimin yöntemi değildir.
Şeyhhasan aşiretinin Dersim'den önceki yurdu, Elazığ'ın Baskil ilçesinin Şeyh Hasanlu köyü idi. 16. yüzyıl tahrir defterlerinde bu köyle ilgili ayrıntılı bilgi var. Şeyh Ahmet Tavil ile ilgili bilgiler de var.
Malatya'nın Onar köyü ile Şeyhhasan aşiretinin bir ilgisi yok. Onar köyü, Avuçan talibidir. Bu konuda bir bilgi kirliliği yaratılmıştır.
Sadece Şeyhhasan sülalesinden söz ediyorum, demekle neyi kastettiğinizi anlayamadım. Bu konuya açıklık getirirseniz yine yanıtlayacağım. Dedeleri mi, aşiret ağalarını mı kastediyorsunuz?
Saygı ve sevgiyle...

Hamza Aksüt

Merhabalar... Ben baba tarafından avuiçen ocağına bağlıyım. Köyümüz Sivas İmranlı K.söğütlü köyü...( kürtçe bilmiyoruz) Köyümüzün hangi türkmen boyuna ait olduğu hakkında herhangi bir bilginiz var mı? Bir ikinci sorumda Sivas imranlı yürektaşı(merendi) köyünün Ayranlı(zınzılıt) mezrasının yarısı seyid selahaddin ocağından... bu ocak hakkında ve köyün hangi türkmen boyundan geldiğine dair herhangi bir bilginiz var mı?


Sayın K. Söğütlü
Sorunuzun ikinci bölümünü daha kesin bir dille yanıtlayabilirim. Seyit Selahaddin ocağı dedeleri Şarkışla'nın Yahyalı, Merzifon'un Hırkalı ve Gürün'ün Mağara köylerindedir. Ocağın talipleri bu köylerle birlikte Merzifon'un Sarıköy, Oymaağaç; Kangal'ın Kocağurt köylerindedir. Ocak üyelerine göre Seyit Selahaddin, Danişmend Melik Gazi'dir.
Seyit Selahaddin ocağına ait bulduğum ilk belge 1442 yılına ait ve başkenti Elbistan olan Dulkadır padişahlığınca düzenlenmiş. Buna göre Zamantı'nın (Pınarbaşı), Hazran Alevi, Tahtı, Fevade ve Hınzıri köylerinin gelirleri Kızancık köyündeki Seyit Selahaddin zaviyesine ayırılmış.
1563 yılında da Kızancık'ta yaşayan ocak üyeleri Seyit Muslu, Seyit Hüseyin, Seyit İmam, Seyit Mustafa.
Osmanlı belgelerinde İmam Zeynel Abidin ve İmam Muhammed Bakır evladından bir Seyit Selahaddin'den söz edilmekte ve bu kişinin soyunun Şıh Bızın aşiretinin seyitleri olduğu belirtilmektedir. Şıh Bızınlıların asıl yurdu Urfa'dır.
Sorunuzun birinci bölümü biraz tartışmalı bir konu. Avuçan, %90 oranında Kürt talipleri olan bir mürşit ocağı. Hubyar, Şeyh Şazeli ve Seyit Ahmet ocakları, Avuçan grubundaki Türk taliplere hitap ediyor. Bunların bir bölümü Abdal.
Avuçan'a doğrudan bağlı taliplerde Türk talip yok denecek kadar az. Erzurum'daki bazı köyler Avuçan'a doğrudan bağlı ve Türk. Sizin köy de bu durumda mı, bilmiyorum. Cem yapmaya gelen dedeleriniz nereden geliyordu, bana bildirirseniz daha kesin bir dille bilgi verebilirim.
Saygı ve sevgiyle...

Hamza Aksüt

Yüksel Çelik/ Pülümür Kudanlı köyü hakkında bilgi istiyorum. Dede ailesindenim.

Kudan, Kudlar, Kuda ait anlamındadır. Kud, çolak, eli sakat anlamında bir lakaptır. Kudan, Hacı Kureyş ocağının bir koludur. Ocağın sancağı, birçok dede ocağında olduğu gibi Kara yılandır.
Kudan, asıl adı Muhammed olan Derviş Kud'un soyudur. Muhammed, Hacı Kureyş'in soyundandır. Hacı Kureyş'in asıl adı Mahmud-ül Kebir'dir (Büyük Mahmud). Kudan köyü on altıncı yüzyılda henüz kurulmamuştır. Kudan, Zazaca (Dımili) lehçesiyle konuşur.
Hacı Kureyş'in türbesi Gaziantep'in Yavuzeli ilçesinin Yukarı Kayabaşı köyündedir. Ocağa bağlı talip topluluklar da bu yöreden Dersim'e gelmiştir. Balaban, Lolan gibi aşiretleri bu duruma örnek olarak verebiliriz.