Hasan Dede Dergahı
Hasan Dede (1489-1596) Horasan diyarı Karaman ilinden Anadolu’ya gelmiştir. Babası 31. Babadan Hz. Peygamberin evlatlarından ve Karaman Ustucalı dergahının piri Şeyh Yakup Fakih’ dir.
Soy olarak aslı, Muhammed Mustafa (A.S.), nesli Ali soyundan 9. İmam Muhammet Taki’ye dayandırılır. 1071 Malazgirt Zaferi’nden sonra Orta Asya’dan Horasan yoluyla Anadolu’ya göç hız kazanmıştır. Özellikle ulu kişilerin arkasından Anadolu’ya gelen Türk boyları, erenlerin barışçı ve hoşgörülü yaklaşımları sayesinde Anadolu’nun Türkleşmesi daha kolay ve hızlı olmuştur.
Bu erenlerin biri de Hasan Dede’dir. Hasan Dede sekiz nefer derviş ile Anadolu’ya ulaşır. 1515 yılının ilkbaharında Suluca Karahöyük’e (Hacı Bektaş’a) gelir. Bir efsaneye göre; Hacı Bektaş’ın bırakmış olduğu Peygamber emanetlerinin Akpınar’ dan kızıl elma aktığı zaman gelecek kişiye verileceği üzerinedir. ( Birdoğan, 1992: 44-45).
O zamanın Postnişini Balım Sultan tarafından emanet olan Peygamberin tahta kılıcı Hasan Dede’ ye verilir ve bundan sonra nasibinin Anavarza (Adana’dan sonra Çukurova’nın doğu tarafından Kadirliye dayanan bölge) da olduğu söylenir. Bir süre burada yaşayan Hasan Dede Padişah Kanuni Sultan Süleyman zamanında Viyana Kuşatması’na katılır.
Hasan Dede’nin şu anki yerleşim bölgesine gelme tarihi M.1579’dur. Hasan Dede bu bölgeye sekiz dervişi ile beraber gelmiştir. Bu dervişlerin adları şöyledir. İshak (İki oğluyla gelmiştir. Bunların adları Süleyman ve Mustafa’dır.), Ramazan, İsrafil, Emirze, Mahmut, Havahindi, İskender ve Işık. Köy, ilk başlardan beri tümü ile Alevi iken sonradan Mahmut' un soyundan gelenlerin Sünnileştiği söylenmektedir. Dönemin padişahı tarafından verilen beratla bu bölgeye yerleşmesi ve topraklarından vergi alınmaması sağlanmıştır.
Bu bölgeye yerleşen Hasan Dede, bağcılık ve bahçecilikle uğraşmış, özellikle yetiştirdiği karpuzların büyüklüğü nedeniyle ün kazanmıştır. Hatta bu sebepten dolayı bölgeye “Karpuzu Büyük Hasan Dede” bile denilmektedir.
Hasan Dede’nin Kanuni Sultan Süleyman zamanında Ankara ve civarında yaşayan Oğuz Türkmen aşiretlerinden asker toplayarak Viyana seferine iştirak ettiği, sancaklara ayet ve hadisler yazdığı ve askerler hücuma kalktığında gülbank okuduğu da bilinmektedir (Kahraman, 2002:60).
Hasan Dede, büyük bir düşünür, ermiş ve Allah dostudur. Bu özelliklerinin yanında şairdir de. Nefeslerinde ve şiirlerinde Alevî-Bektaşi yolunu, felsefesini işlemiştir. O yaşadığı çağda her kesim tarafından sevilen ve saygı duyulan, feyzi bereketinden istifade edilen seçilmişlerden biridir.
Ben ömrümce muhalif yaşadım. Devletçe de menfi bi "tip" sayıldım. Onun için kan gurubum rh negatif
Kanayan, özlemdir, kabuk tutmayan. Kanayan, inattır. Bir içim sigara dumanında asılı, soluksuz inattır. Kanayan, kanattır. Doruklarda, alıcı kuşunda gergef olmuş kanattır. Ve dahi kavlimiz, kavlimiz duman mavisinde, kavlimiz kanat gergefinde nakışlıdır. Ki söylenen henüz söylenmemiştir. Ki dinlenen henüz dinlenmemiştir. Söylenmelidir. Dinlenmelidir. Dillenmelidir
Melih PEKDEMİR Anne Bak Kral Çıplak
|
11-01-2009, 10:25
Sponsored links
Normal
