Çopur

MERZİFON’DAKİ KIZILBAŞLAR’IN İSTANBUL’A SÜRGÜNÜ

YAZI: Sene 978 (17 Şubat 1517), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemi, o yıl denizcilikten anlamayan Kaptan–ı derya yüzünden 7 Ekim’de İnebahtı (Lepanto– Yunanistan’da) deniz savaşını kaybettik.

KİMDEN: Divân–ı Hümâyûn’dan

KİME: Amasya Beyi ile Merzifon Kadısı’na HÜKÜM

KONU: Amasya ve Merzifon köylerinde KIZILBAŞLAR olduğu, bunların denetlenip suçlu olanlarını İstanbul’a yallanmaları buyurulmaktadır.

BELGENİN MEÂLİ

Amasya Beyi’ne ve Merzifon Kadısı’na HÜKÜM Kİ,

Mektub gönderüb sicill gönderüb hükm–i şerîf vârid olub KIZILBAŞ nânıma ba’z–ı melâhide (Allah’ı inkâr eden, dinsiz) teftişi fermân olınmağın nefs–i Merzifon’dan mazanna olan (kendinden kuşkulanılan) VAHHAB DEDE ve Mehmed ve Veli nâm kimesneler ki ahvâlir’le (şeriat üzere) teftiş olınub görüldükde fi–l–vâki’ şer’–i şerife muhâlif (şeriata karşı) efâl–ı kabiha (yakışıksız işler) ve evzâ’–ı fakîha (dinî durum) irtikâb idüb (işleyüb) KIZILBAŞ oldıkları husûs–ı adul–i müslimîn (doğruluktan yarılmayan lar) şehâdetleri ile sâbit olub mûcibi ile hükm olınub üzerlerine sâbit olan ile sicill olındığını i’lâm itdikleri ecilden mezkûrleri yarâr adamlar koşub südde–i saadetime (saraya) göndermeniz emr idüb Buyurdum ki;

Vusûl buldukda te’hîr eylemeyüb mezkûrları (adı geçenleri) yarar adamlar koşub südde–i saadetime irsâl eyleyin amma adamlarınıza muhkem tenbih ve te’kid eyleyin yolda vardıkda ve menâzil ve merâhilde evkât vechile görüb gözedüb gaflet ile kaçurub gaybet itdirmekden ziyade hazer eyliyeler (sakınma) şöyle ki ihmâl ve zâhileden idüb bir tarîk ile kaçırub gaybet itdiklerinden (yitirdikleri) mezkûrlerin olacağı ukubet (ceza) onlara olmağın mukarrerdir âna göre basîret üzere olub gaflet ve ihmâl eylemiyeler.
Bir sureti: Müsarün–iley amasya Kadısına yazıla ki, Sen ki kadısın Nâibin Seyyid Ahmed Sûret–i sicill gönderüb taht–ı kazânızda karye–i İmâr’dan Ercüment nâm kimesne,

Bir sureti: Dahi müşârün–iley kara Kadısına sen ki kadısın suret–i sicil gönderüb taht–ı kazânızda karye–i Karakedi’den Halil nâmkimesne

BELGE: BOA– Mühimme Defteri, cilt: 12, s. 302

Çopur

HIRİSTİYANLARIN İSLAM OLMASI

YAZI: 15 Rabiyülevvel sene 979 (Temmuz 1571), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemi, o yıl Venedikliler’den Kıbrıs alındı, yeteneksiz bir Kaptan–ı Derya yüzünden İnebahtı (Lepanto–Yunanistan’da) deniz savaşını kaybettik.

KİMDEN: Divân–ı Hümâyûn’dan

KİME: Dimetoka (Yunanistan’da) Kadısı’na HÜKÜM

KONU: Dimetoka kazasındaki köylerden bazı Hıristiyanlar İstanbul’a gelip müslümanlığı kabul ettikleri, fakat birkaç vakit sonra köylerine dönünce eski dinlerine döndükleri için yargılandıkları, bu kişilerin yakalanıp Anadolu Ağası’na teslim edilerek İstanbul’a getirilmeleri Buyurulmaktadır.

BELGENİN MEÂLİ

Muhzır Ağa’ya verildi. Fi 15. ra. sene 979 (Temmuz 1571)

Dimetoka Kadısı’na HÜKÜM Kİ,

Dimetoka kazâsına tâbi Tanancı nâm karyeden İbrahim ve Yunus ve Musâ Masaltık nâm karyeden Hasan ve Süleyman ve Firus nâm karyeden Murad ve Halil ve Sayes nâm karyeden Karagöz ve Demurören nâm kayreden Mehmet ve Mustafa ve Erderusaç nâm karyeden İskender ve Ali ve Gökçe– Pınar nâm karyeden Mustafa nâm kimesne acemi oğlanı cem’ olub Müslüman olub mahrûsa–i (büyük kent) İstanbul’a gelüb TÜRK üzerinde iken gaybet (maydanda olmama) eyleyüb yerlü yerlerine varub mürted (İslâm dininden dönen) oldıkları i’lâm olınmağın BUYURDUM Kİ, vusûl buldukda (oraya vardıkta) mezbûrlar (yukarıda adları geçen) yerlerinden ve akrâbasından teftîş ü tafahhus (inceden inceye araştırma) eyleyüb zuhûra getürüb ve dahi mezbûr (adı geçen) Anadolu Ağası’na teslîm eyliyesin südde–i saadetime (Divân–ı Hümâyun’a) getüre husûs’–ı mezbûr mühimdir ihmâlden hazer eyliyesin (savsaklamadan sakın)

BELGE: BOA– Mühimme Defteri tasnif, c. 12, s. 512

Çopur

ÇANKIRI ÇERKES’TEKİ KIZILBAŞLAR’IN HAKLARINDAN GELİNMESİNE

YAZI: 27 Rabiyü–l–ulâ sene 979 (Temmuz 1571), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemi, biryıl önce Kıbrıs alındı, yeteneksiz birinin donanma kumandanı olması nedeniyle 10 Ekim günü İnebahtı (Lepanto– Yunanistan’da) deniz savaşını yitirdik. O yıllar Don ve Volga nehirleri arasına kanal yaparak donanmamızı Hazar Denizi’ne geçirme düşünüldüyse de Sokollu Mehmet Paşa’nın ağır davranmasından gerçekleşemedi. 2. Selim sefere çıkmayan ilk padişahtır.

KİMDEN: Divân–ı Hümâyûn’dan

KİME: Çerkeş Bey’i, Budaközü, Yüzde Pare, Hüseyin Abâd, kadılarına HÜKÜM

KONU: Çerkeş yöresinde bazı kişilerin KIZILBAŞ ve bozguncu olduklarına ilişkin yapılan şikâyet üzerine bunların yakalanıp yargılanmaları, gerçekten söylendiği gibi iseler lâyık oldukları cezalarının verilmesi için hüküm.

BELGENİN MEÂLİ

Çerkeş Beyi’ne Budaközü ve Yüzdepare ve Hüseynâbâd Kadılarına HÜKÜM ki,

Şah Hüseyn ve oğlu Mehmed ve Pîr Kulu ve Hasan ve Hüseyn ve Şahkulu ve Şâhidürrühmân ve Eryetdi ve Veli ve Şâh Ali ve Sevindik ve Seyhî nâm kimesneler KIZILBAŞ ve EHL–İ FESÂD (bozguncu) olub birkaç def’a ahvalleri görilüb südde–i saadete (saraya) fesâd ü şanaatleri (kötülükleri) arz olınub haklarından gelinmesine ahkâm verilmeğin girû ele gelmeyüb her dâim müslümanların mâl ü menâllerini (eldeki varlığı) garet idüb (çalıp) ehl ü iyâl (kadın)lerine tecâvüzden hâli olmadıkları südde–i saadetimde (makamımda) istima olınmağın (duyulma) BUYURDUM Kİ, vardıkda göresiz mezbûrlar (adı geçenler) evvel ki gibi fesâd ve ittihâd üzere oldıkları sâbit ve zâhir olub vech–i meşrûh üzere dahi bulunub haklarından gelinmesine ahkâm–ı şer’le vârid olub girû zabta kail oladıkları vâki’ ise mezbûrları buldırması lâzım oldıkda buldırub ele getirüb dahi nemakule fesâdları sâbit olmışdır ve ittihâd üzere oldıkları a’yan oldıkda haklarında mufassal ve meşruh yazub dahi eyliyesiz.

BELGE: BOA – Mühimme Defteri, c. 12, s. 457

Çopur

KASTAMONU, KÜRE VE TAŞKÖPRÜ’DE “MUM SÖNDÜ” YAPAN KIZILBAŞLAR’IN CEZALANDIRILMASI

YAZI: 7. Ramazan sene 979 (Ağustos 1571) Padişah 2. Selim dönemi, o yıl Kıbrıs’ı aldık, 7 Ekim’de de yeteneksiz derya kaptanı yüzünden İnebahtı (Lepanto–Yunanistan’da) da deniz savaşını yitirdik.

KİMDEN: Divân–ı Hümâyûn’dan

KİME: Kastamonu Beyi ile küre ve Taşköprü kadılarına HÜKÜM

KONU: Divân–ı Hümâyûm’a, Kastamonu ilçelerinden Küre ve Taşköprüye bağlı köylerde KIZILBAŞ’ın olduğu, Divân–ı Hümâyûm’dan da ilgililere bunları yakalayıp yargılamaları eğer söylenenler gerçekse lâyık oldukları cezanın verilmesi buyurulmakta.

BELGENİN MEÂLİ

Karye–i mezbûre halkından Hızır’a verildil

Kastamonu Beyi’ne Küre ve Taşköprü Kadıları’na HÜKÜMKİ,

Hâliya kaza–i Kaşköprü’ye tâbi’ Hamid–bükü nâm karye halkı tarafından İlyas nâm kimesne dergah–ı muallâma gelüb karye–i mezbûre (yakarıd adı geçen) kurbunda (yakınında) Hacı Yölük ve Kırca Kaya ve Kızılca Viran nâm karyelerde KIZILBAŞ nânıma nice kimesneler vardır hattâ mezkûr (adı geçen) Hacı–Bükü nâm karyeden Kara Receb nâm kimesne dahi KIZILBAŞ olub hatunı meclis–i şer’a (mahkemeye) gelüb mezkûr Receb içün KIZILBAŞ’dır kendü emsâli KIZILBAŞLAR ile cem’ olub tenhâ eve girüb saz ve çalgu ve sâir alât–i lehv (oyun) ile muhtalitalar (karma karışık) olub ba’de (sonra) şem’i (mumu) söndirüb birbirinin evretin tasarruf iderler deyû mezkûr (adı geçen) zevci müvhacehesinde (eşi önünde) kelamât itmeğin (konuştuğu) kayd–i sicill olındu (sicile yazıldı) deyû bildirüb sûret–i sicili ibrâz (gösterme) itmeğin BUYURDIM Kİ vardıkda bu bâbda gereği gibi mukayyed (önem vererek) olub bu husûs ükâd–ı vechle (gereği gibi) tetebbu’u tefahhus (inceden inceye araştırıp) eylüyüb dahi anin gibileri vech–i mestûr üzere (gizli kapaklı iş yapan) meclis iken ele getirüb habsedüb isimleri ve resimleri ile yazub vâki’ olan ahvalleri südde–i saadetime (yüce katıma) arz eyliyesin.

BELGE: BOA – Mühimme Defteri, c. 12. s. 416

Çopur

DÖRT HALİFE’YE HAKARET EDENİN SORUŞTURULMASI

YAZI: 16 Ramazan sene 979 (Ocak 1572), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemidir.

KİMDEN: Padişahtan

KİME: Musul Beyi ve Kadısı’na HÜKÜM

KONU: Musul’da Darende Mehmed’in Çihâr–ı Yâr–ı Güzîn (Haz. Ebu Bekir, Haz. Ömer, Haz. Osman ve Haz. Ali)e hakaret ettiği, bunun gerçek olub olmadığının araştırılması.

BELGENİN MEÂLİ

Musul Beyi’ne ve Kadısı’na HÜKÜMki,

Kasaba–i Musul (Irak’ta) da sâkin olan Dârende–i Mehmed ve yoldaşları Iraklılar ile münûzaa–i kesîrleri (çok kavga) olmağla hâşa sebb,i (hakaret, söğme) Cihâr–ı yâr-ı Güzîn (Haz. Ebu Bekir, Haz. Ömer, Haz. Osman ve Haz. Ali) ridvanullahi teâla ecma’în iderler deyu isnâdlar eyledikleri (iftira etme) acilden olmış idi halâ vilâyet–i mezbûre ahâlisinden nice müselmanlar mezkûrlara isnâd olınan (iftira etme) husûs hilâf–ı vâki’ (gerçek olmadığı) olub sinn ü mütedeyyin (yaşı ve dindar) kimesnelerdir deyû şehâdet eyledikleri (tanıklık yaptıkları) ilâm olınmağın emir idüb BUYURDIM Kİ,

Vardıkda mezkûirlara ol–vechile kimesneyi dahl ü taarruz (saldırtmama) itdirmeyüb rencîde ve remîde (korkutmama) itdirmiyesin.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri, cilt: 10, s. 250

Çopur

BAĞDAT CEZAEVİNE KONAN KIZILBAŞLAR

YAZI: 10 Ramazan sene 980 (Ocak 1573), Padişah 2. Selim (Sarı Selim), Sadrâzam Sokollu Mehmed Paşa’dır. İran tahtında Şah 1. Tahmasb bulunmaktadır.

O yıl Kaptan–ı Derya Kılıç Ali Paşa’nın Güney İtalya’da Pulya (Pulia) akını, Venedikliler’le Barış antlaşması, Avusturyalılar’la da barışın sekiz yıl daha uzatma andlaşması imzalandı.

KİMDEN: Padişah’tan

KİME: Bağdad Beylerbeğisi’ne HÜKÜM

KONU: Kızılbaşlık iftirasiyle Bağdad hapishanesine atılan Kasım Carullah, Sübhanvirdi Çavuş ve Haydar Çavuş adındaki kişilerin yeniden denetlenip soruşturma yapılması eğer suçsuz iseler tahliye olunmaları?

BELGENİN MEÂLİ

Ali Çavuş’a virildi

Bağdad Belerbeği’ne HÜKÜMKİ,

Mektub gönderüb Bağdad mahbesleri (hapishaneleri) tetebbu olındıkda (iyice araştırma) Kasım Carullah ve Sübhanvirdi Çavuş ve Haydar Çavuş nâm kimesneler Rafızi isnadı (sapık inançlı) mahbus olub divân–ı Bağdad’a getürilüb suâl olındıkda erbâb–ı garaz (kötü niyetliler tarafından) iftirasiyle habsolınub ve Musullu Carullah Oğlu Mehmet zimmetinde olan mâl–i mirînin herbiri yüz bin akçalığına (833.33 kş) kefil olub ve umûmen halk ehl–i sünnet ve cemaatından olduklarına şehhadet idüb erbhab–ı garaz tahriki ile habs olındıklarını bildirmişsin imdi BUYURDIM Kİ,

Vusûl buldukda zimmetlerinde olan emvâl–i mirîyi cümle tahsîl itdirüb alâkalarını kat eyledikten sonra nevechile habsolınub keyfiyyet–i ahvalleri nevechile olduğunu mufassal yazub bildiresin ki, sonra anın hakkında emrim nevechile sâdır olursa mûcibi ile amel olına.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri, Cilt: 21, s. 58

Çopur

FİLİBE’DEKİ, IŞIKLARIN VE HURUFİLER’İN İSTANBUL’A GÖNDERİLMESİ

YAZI: 21 Zilkaade sene 980 (Mart 1573), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemi, o yıl Kapdan–ı Derya Ali Paşa Güney İtalya’da Pulya akını, Venedikliler’le Barış Antlaşması ve Avusturyalılar ile 8 yıllık Barış Antlaşması yenilenmesi.

KİMDEN: Divan–ı Hümâyûn’dan

KİME: Filibe ve Tatar–pazarı Kadıları’na HÜKÜM

KONU: Filibe ve Tatar–Pazarcık ilçelerindeki köylerde IŞIK VE HURÛFÎ yandaşı kişilerin olduğu bunlar iyice denetlenip eylemleri gerçek ise yakalanıp İstanbul’a yollanmaları.

METNİN MEÂLİ

Süleyman Efendi’ye virildi fî Rabiyülevvel

Filibe (Plovdiv–Bulgaristan’da) ve Tatar–Pazarı (Pazarcık–Bulgaristan’da)
Kadıları’na HÜKÜMKİ,

Hâlâ Filibe nahiyesinde UMÛR–EVBAŞI dimekle ma’rûf karyede isâ Halife ve Osman Halife nâm kimesneleri ve şeyhleri olub ve Tatar–Pazarı kazâsına tâbi’ Fendisi nâm karyade Mustafa IŞIK dimekle ma’rûf IŞIK URUFİ mensûb olub müslümanları idlâl (yoldan çıkarma) eylemekle hâli olmadıkları i’lâm olınmağın mezkûr (adı geçen) her kande ise hüsn–i tedbîr ve tedârikle ele getirüb dahi ol vechile müslümanları idlâl iderse mukayyed ve mahbûs Südde–i Saadetime (padişah sarayı) göndemek emr idüb BUYURDIM Kİ, (boş) vusûl buldukda bu husûsa her birinüz taht–ı kazânuzda olan müfsidlere bi–z–zât mukayyed olub hüsn–i tedbîr ve tedârikle ele getürüb ol taraflarda sû –i hâli muhkem (iyice teftiş idüb ilhâda (Allah’ın varlığına birliğine inanmamak) müteallık husûs zâhir olur ise (çıkarsa) muhkem kayd u bende (ayaklarına bukağı vurup) idüb ve yarâr adamla koşub bi–hasbe–şşer’–i şerîf üzerlerinde sübût bulan mevâdlarınız sûret–i sicilleri ile Südde–i Saadetime (saraya) mukayyed ve mahbus (tutuklanarak bukağı vurularak) gönderünce olmıya ki mezbûrların (yukarıda adları geçenler) ele gelmemesi ziyade mühimm olmışdır şöyle ki ihmâliniz sebebiyle gıybet (kaybolma) ideler asla bu bâbda beyân olınan özrünüz kabûl olmak ihtimali olmayub mülhidlere (Allah’ı inkâr eden dinsiz imansız) himâyet (korumuş) eylemiş olursanız ol takdirce azl ile (işten çıkarma, yol verme) konılmayub müstahak ıtâb u ıkab (azarlanarak cezalama) olursız âna göre hüsn–i tedbîr ve tedârikle ele getürmek (yakalamak) bâbında envâ’–ı sa’î v ikdâmınız (tüm gayret ve çalışmanızda ustalık gösterip) zuhûra getürüb bâb–ı ihtimâmda (özenle işgörmede) dakika fevt (elden çıkarmama) eylemiyesiz.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri Tesnif, cilt: 21, s. 211

Çopur

HACI BEKTAŞ VELİ DERVİŞİ’NİN TEKKE YAPMAK İSTEMESİ

YAZI: 8.Z. sene 983 (Mart 1573), Padişah 2. Selim dönemi, Sadrazam: Sakallı Mehmet Paşa’dır.

KİMDEN: Divân–ı Hümâyûn’dan

KİME: Akdağmadeni Beyi’ne HÜKÜMKİ,

KONU: Hacı Bektaş Dervişlerinden Şâh Veli adında biri Benlübaş denen derbende bir tekke yapmak istediği, yukarıda adı geçen yere tekke yapmak uygun olup olmadığını araştırmak için hüküm.

BELGENİN MEÂLİ

Şâh Veli nâm kişiye virildi

Akdağmadeni Beyi’ne HÜKÜMKİ,

Hacı Bektaş kuddise sırrahu Dervişlerinden Şâh Veli Benlübaş derbendinde bir tekye vaz’ idüb ol mahalde bir çiftliği olub bi–l–cümle tekâlüften muâf olmasını ricâ eylediği bildirilmekle mezkûr mahallin muhâfazası lâzım mıdır, ve mahûf (korkulu) yer midir nicedir? ehl–i vukufdan (bilir kişi) tahakkuk idüb dahi vukı’ı üzere yazub sonra emr–i şerîfim ne vechile sâdır olur mûcibi ile amel olına.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri Tesnif, cilt: 27, s. 392

Çopur

ESKİŞEHİR İNÖNÜ’DE BİR DERGAHTAKİ EŞKİYALAR

YAZI: 1 Muharrem 981 (Mayıs 1573), Padişah 2. Selim (Sarı Selim) dönemi, Sadrâzam Sokollu Mehmet Paşa, İran’da Şah 1. Tahmasb’tır. O yıl Kaptan–ıDerya Kılıç Ali Paşa’nın Güney İtalya’da Pulya (Puglia) akını.

KİMDEN: Padişah’tan

KİME: Sultanönü Sancağı Beği’ne HÜKÜM

KONU: İnönü İlçesinde Gökbel denen derbende bir çok eşkiya taplanıp gelen geçenin mal ve canına kastettikleri, ona yakın 25 hane olan köyün derbendçi olmaları istenmektedir.

BELGENİNMEÂLİ

Sultanönü Sancağı Beği’ne HÜKÜMKİ,

halâ İnönü ve Eskişehir kadıları ile dergah-ı muallâma mektub gönderüb İnönü kazâsına tâbi GÖKBEL dimekle ma’rûf derbende haramiler cem’ olub yolcuları katl ve malların garet (yağma) eyleyüb yirmi beş hâne derbendçi ta’yîn olınmak husûsında bildirmişin imdi bir vilâyete sancakbaşı nasb olınmakdan murâd–ı hümâyûnım ol sancağın hıfz ve hırâsetinde (korunması) mecd ve mukaddem olmağla reayâ ve berâyâyı ehl–i fesâd ve şanaatdan masûn (korunma) ve mahfûz olub âyende ve revende (gelen geçen) refâhiyetde ve istirahat üzere kârbanlarında (kervan) olmakdır mücerred sancağa mutassarıf olub kendü olmak değildir bu makule evzâ senk tama’–ı hâmından (aç gözlülük) ve yahud sancak hıfzına adem–i iktidârdan nâşidir BUYURDIMKİ, ve yahud sancak hıfzına adem–i iktidârdan nâşidir BUYURDIMKİ, vusûl buldıkda min–ba’d b(bundan sonra) sancakbeğinin kemâl–i dikkad ve ihtimâmla hıfz ve hirâsetinde ve reayâ ve berâyânın ikamet ve istirahatında mecd ve say’y (çalışma) olub anin gibi sancağında bir mahalde ehl–i fesâd zuhûr idüb ayende ve revendeye (gelen geçen) deadiler (düşmanlık) oldıkda bi–z–zât kendü adamlarıyle ve üzerlerine varubhüsn–i tedbîr ve tedârıkle ele getürüb dahi fesâd ve şenaatların sâbit ve zâhir oldıkda anlerin hakkında emr–i şerîf–i kavîm ne ise edâ idüb yerine koyasın arza muhtaç olanları yazub bildiresin sancağın hıfz ve hırâsetinde evkât mukayyed olasın şöyle kiba’de–l–yevm sancakda olan ehl–i fesaddan reaya ve berayâya ve etbâ–ı sebile (yolcu) zarar ve teadi oldığı esmû’–i şerifim ola özrim makbul olmaz envâ’–ı ıtâb (ceza) ile muâteb olman mukardir ana göre ikdâm üzere olasın.

İhmâl ve mesâmi’den hazır eyliyesin.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri, C. 24, s. 93

Çopur

BEŞVAKİT NAMAZI CEMAATLE KILMAYANLARIN VAKIF EVLERİNDEN ÇIKARILMASI

YAZI : 23 Muharrem sene 981 (Mayıs 1573), Padişah 2. Selim (Sarı) dönemi, Sadrâzam Sokollu Mehmet Paşa, İran’da Şâh 1. Tahmasb’tır. O yıl, Kaptan–ı Derya Kılıç Ali Paşa İtalya’d Pulya (Puglia)ya akını, Osmanlı Devleti Venediklilerle ve Avusturya ile de barışantlaşmasını 8 yıl daha uzattı.

KİMDEN: Padişah’tan

KİME: İstanbul Kadısı’na HÜKÜM

KONU: İstanbul’da Merhum ŞEYH VEFA ZAVİYESİ’nde vakf evlerinde oturanların bu evleri vakf edenin şartı gereğince yakındaki mescitte beş vakit namazı cemaatla kılmaları gerekirken bu kişilerin namaza devam etmedikleri, bu kişilerin evlerden çıkarılmalı.

BELGENİN MEÂLİ

İstanbul Kadısı’na HÜKÜMKİ,

Mahmiye–i (büyük kent–Metropol) mezkûrde (İstanbul) MERHUM ŞEYH VEFA kuddise sırruhû (sırrı kutsal olsun) zaviyesinde hâliye şeyh olan Süleyman zîde takvâhu (Allah korkusunu arttırsın) südde–i saadetime sûret–i sicill ibrâz idüb zâviye–i mezbûre civarında ba’z–ı vakf evleri olub evkat–ı hamsede (beş vakit namaz) mescidte hâzır ve vürûd (gitme) yürümeğe kadir kimesnelere şart olunub hâliya zikr olunan evlerde sâkin olanlar şart–ı vâkıf (vakf eden) mûcibince ehl–i kimesneler olmadıklarında maada evkat–ı hamsede (beşvakit namaz) mescidde hâzır olmazlar ve mezkûrlerden (evlerde duranlar) her bini evden çıkub akrabalara gidüb evleri hâli (boş) oldıkda kimesnenih ayri yoğiken ba’z–ı kimesneler gidüb ve burada bir vakit namaza hâzır olmazlar nin–ba’d (bundan sonra) zâviye–i mezbûreye şeyh olanlar ma’rifeti olmadan zikr olunan vakıf evlerine kimesne girmeyüb şart–ı vâkıf üzere kayd–ı şer’–i mutahharadan (mahkeme) hüccer–i şer’iyye virilüb mûcibiyle amel olınmak bâbında hüküm ricâ eylemeğin imdi min ba’d mezkûr olan evler hâli oldıkda fukara olan kimesne tâlib olursa zaviye–i mezkûrde şeyh olan kimesne göb şart–ı vakıf mûcibince ehli olankimesnelere virilüb müşârün–ileyhin (eve girecek olan) elinde olan hüccet–i şer’iyye ile amel olınmasını emir idüb BUYURDIMKİ,
Emrim üzere min–ba’d (bundan sonra) vakıf evler hâli olub fukaradan kimesne tâlib oldıkda şeyh–i müşrün–ileyh görüb şart–ı vâkıf evler mûcibinci yürümege kadir ve evkat–i mescide cemaatla namaz kılmağa hâzır ve müstahak kimesnelere tevcih eyleyüb hilâf–ı şer’–i şerîf (şeriata aykırı) mugayir–i şart–ı vâkıf (Vakıf edenin şartlarına aykırı) kimesneye işitdirmiyesin.

BELGE: BOA– Mühimme Defteri, cilt: 22, s. 36/78