|
|
 |
|||||||
| Rıza Aydın Yazarımız Rıza Aydın'a ait makalelerin paylaşıldıgı, soru ve görüşlerin paylaşıldıgı bölüm |
| Reklam Alanı |
 |
|
|
|
Seçenekler | Stil |
10-19-2010, 13:00
|
#1 |
|
GençALEVİLER YAZARI |
Şah İsmail Hatayi ile ilgi önemli bir eser.
Şah İsmail Hatayi ile ilgi önemli bir eser.
Walther Hınz “Uzun Hasan ve Şeyh Cüneyd” adıyla dilimize çevrilip Türk Tarih Kurumunca ilk baskısı 1948 yılında yapılan eserinde, Şah İsmail’in Safevi Kızılbaş devletinden bahsederken şöyle der: “Şeyh Haydar’ın hayatta kalan iki oğlunun, bilhasa İsmail’in başından geçen hadiseler E. Denison Ross tarafından işlenen ve sahibi şimdiye kadar belli olmayan nadir bir eserde anlatılmaktadır.” Sözünü ettiği bu eserle ilgili daha fazla bilgi vermez. Bu eser Safevi Devletinin İspanya ya gönderdiği, sonra orada kalan bir diplamatı tarafından İspanya’nın Keltçe konuşulan bölgesindeki Katoliklere Safevileri tanıtmak amacıyla yazılmıştır. Eserde yazarın Rusya üzerinden maceralı bir yolculukla nasıl ispanya geldiğinin de öyküsü vardır. Kitap İspanyanın Kelt dilini konuşan bölgesinde oraya egemen olan Katoliklere bilgi vermek için yazılmış orada 1603 yılında yayınlanmıştır. Kitap burada yayınlandıktan sonra 1926’da İngiltere’de yayınlanmış. İngilizceden de Oktay Efendiyev tarafından Rusçaya çevrilip o dilde yayınlandığını biliyorum. Kitabın İngilizce baskısını inceleyince Walther Hınz’ın sözü ettiği kitabın bu kitap olduğunu anladım. İngilizce baskının kapağında şöyle yazıyor: TEHE BROADWAY TRAVELLERS EDITED BY SIR E. DENİSON ROSS AND EILEEN POWER. DON JUAN OF PERSIA A SHI’AH CATHILIC 1560–1603 Walther Hınz’ı okurken hem de Oktay Efendiyev’in söylediklerini düşününce sözü edilen bu kitabı çok merak etmiştim. İngiltere’ye gelince dostlarımdan rica edip bu kitabı buldurdum. Kitabın bir Kopyasını, çevirtip yayınlatması için Pir Sultan Abdal Kültür Derneği (PSAKD) Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi sevgili Önder Aydın’a gönderdim. Şimdi Önder Aydın kitabı hakkıyla çevirtip yayınlamak için çalışmalar yürütüyor. Bende buradan bir çağrı yaparak, bu güzel uğraşında sevgili Önder Aydın’a destek olunmasını istiyorum. Şah İsmail Hatayi o günden bu güne Anadolu’daki Kızılbaşların yaşamını çok etkilemiş en önemli tarihi şahsiyetlerimizden biridir, belki de bunların en önde gelenidir. Onunla ilgili tarihi gerçekleri bize anlatacak her şeyi bilmek bizim hakkımız. Söylemeye gerek yok ki, Pir Sultan Abdal, Mahlasını bile bu pirlerden almış, Safevilerden çok etkilenmiş, onların yoluna girmiş bir ulumuz. Tüzüğünde de belirttiği gibi, Pir Sultanın inancını, bilincini yaşatıp tarihi mirasını gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla kurulan derneğimizin buna öncülük etmesi hayatımızın bir zorunluluğudur. Bu güzel uğraşında derneğimizin çatısı altında mücadele eden sevgili Önder’e yardımcı olmamız bizimde görevimiz olmalı. Bu güzel işi el birliği ile yapıp toplumumuza sunmalıyız. Bu kültür bizi “El ele el Hakka” düsturunu vererek yetiştirdi, bizde şimdi bu düstur gereği el ele verip Önderle bu güzel işi başarmalıyız. Böylesi güzel bir uğurda verilen emek zay olmaz. Hakk herkesin emeğini defterine kaydeder deyip sözümü bağlıyorum. Aşkı niyazlarımla. Aşk ola. 17 Ekim 2010 Rıza Aydın. 1- Waltet Hınz Uzun Hasan ve Şeyh Cüneyed. XV. Yüzyılda İran’ın Milli Bir Devlet Haline Yükselişi T. T. K Yayınları ikinci baskı 1992 Sayfa 82 2-Ayhan Aydın Akademisyenlerle Alevilik – Bektaşilik Söyleşileri, Prof Dr. Oktay Efendiyev ile mülakat sayfa 233 |
|
|
| The Following 6 Users Say Thank You to Rıza Aydın For This Useful Post: | Devrim06 (10-19-2010), herdem (10-20-2010), karan (10-21-2010), nazımhikmet (10-19-2010), Ünsal Öztürk (10-19-2010), İşcanbaba (10-19-2010) |
|
10-20-2010, 01:19
|
#4 | |
|
Hüseyin Erdem |
Alinti:
"Çeviriye verilen" bu kitap Şah İsmail hakkındaki düşüncelerinizi ne ölçüde etkileyecektir merak ediyorum. Çünkü Aleviler'in "büyük sırrı" kitabınıza bakılırsa sizin bakış açınız da, Hoca Sadettin Efendi'nin Tacüt-Tevarih Başlıklı kitabının 4.cildine dayanıyor. Esasen bir bardak sudan tufan kopartılmasının dayanağı herkesimce bu şekilde ele alınıyor. Ben merak ediyorum, sizin Şah İsmail hakkındaki düşünceleriniz çeviriliye verilen bu kitapla değişime uğrayacak mı? Yahut şöyle soralım. Bu kitap ön yargıları kırma yönünde bir işlev taşıyacak mı? Ona göre alevi kamuoyunda beklenti oluşsun diyelim. Aşk ile
Dara düşenler çağırır. "Ya Düzgün, ya Düzgün baba..." Zone Ma, Zone Xizirî yo Konu herdem tarafindan (10-20-2010 Saat 02:38 ) değistirilmistir.. |
|
|
|
|
|
10-20-2010, 09:32
|
#5 |
|
GençALEVİLER YAZARI |
Değerli Kardeş
Kitap henüz çevrilmedi. Önce çevrilsin ve yayımlansın. Yazılarınızdan izlediğim kadarıyla düşüncenin dinamik bir süreç olduğu görülüyor. Birlikte okur, değerlendiririz. Yanlışını zamanla anladığımız düşüncelerimizi terk ederiz, ya da yeni verilerle görüşlerimiz doğrulanırsa daha da kararlı savunuruz. Siz de yanlışları fark ettiğinizde terk edecek kadar erdem sahibisiniz. İzliyoruz. Daha sabırlı olmak gerekiyor, biraz zamana bırakılım. |
|
|
|
|
10-20-2010, 20:23
|
#6 |
|
Gönül Dostu |
[Only registered and activated users can see links. Click Here To Register...]
Don Juan Of Persia A Shi Ah Catholic 1560-1604 - Книга Орудж-бека Баята — дон Жуана Персидского Author: Orūj Beg Bayāt Translator:G. Le Strange Publisher: Harper & Brothers Publication date: 1926 Number of pages: 355 Format / Quality: PDF Size: 22 Mb Language: English  Цитата: During the years 1602 and 1603, in Spain, and after he had become an ardent Roman Catholic, Don Juan of Persian, as he was now proud to be called, compiled his Relaciones. The work is divided into three parts: the First Book describing his native country and its government, followed by an epitome of ancient and medieval Persian history; the Second Book treating of the late wars between the Persians and the Turks, and the Third Book dealing with his journey from Isfahan into the countries of the West. This volume is the translation of this work. Oruc bəy Bayat Oruc bəy Bayat (1560-1604) mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan tarixçi, diplomat. 1603-cü ildə İspaniya Krallığının paytaxtı Valyadolid şəhərində ispan dilində "Fars Don Juanı" kitabı çıxır. Kitabın müəllifi Azərbaycanın türk qızılbaş tayfalarından olan Bayat boyuna mənsub Oruc bəy, Səfəvi səfirliyinin katibi kimi İspaniyaya gəlmiş və həmişəlik burada qalmaq niyyətinə düşmüşdü. Bu hadisə öz-özlüyündə bir sıra səbəblərə görə, əlamətdar idi. Bu, azərbaycanlı müəllifin Avropada çap olunmuş ilk kitabıdır. Bu, eyni zamanda azərbaycanlı müəllifin qələminə məxsus əsərin Avropa dillərindən birinə ilk tərcüməsi, eyni zamanda mətbəə metodu ilə çap olunmuş ilk Azərbaycan kitabıdır. İspan sarayında Oruc bəyin şəninə yazılmış sonetlərdə onun yüksək kübarlığı, rəssamlığa sevgisi tərənnüm edilir, kral ailəsi üzvlərinin onunla ünsiyyət yaratmağa can atmaları göstərilirdi: Əhsən o igid, gözəl və cüssəli şəxsə ki, Artıq İspaniyaya doğmalaşıb. Əyan görünüşü olsa da, döyüş meydanında Sıravi əskər kimi vuruşurdu. Bu döyüşkən və cəsur şəxs Fırça ilə incə rəsmlər çəkirdi. Kamil sənətkar kimi işləyirdi, Odur ki, böyük şöhrət qazanıb. O, döyüş meydanında olanların Rəsmini gələcək nəsillər üçün çəkib. Uzun zaman unudulmuş bu kitab 1926-cı ildə ingiliscəyə çevrilərək, Londonda nəşr edilir, 1959-cu ildə fars dilinə tərcümə olunur. Bu kitab rus dilinə Bakıda orta əsrlər tarixi üzrə tanınmış alim Oqtay Əfəndiyev və Akif Fərzəliyev tərəfindən geniş giriş və şərhlərlə çevrilmiş və nəşr olunmuşdur. Oruc bəyin həyatına dair faktlar onun öz kitabından götürülmüşdür. Həyatı Bəzi tədqiqatçıların fikrincə, Oruc bəyin 1560-cı ildə doğulduğu ehtimal olunur. Onun atası, türk-qızılbaş tayfalarından olan məşhur Bayat soyunun nümayəndəsi Sultanəli bəy Səfəvi şahı Məhəmməd Xudabəndənin (1578-1587) və onun oğlu Həmzə Mirzənin yaxın adamlarından olub. Xudabəndənin hakimiyyəti illərində az qala bütün Azərbaycan Osmanlı imperiyası tərəfindən işğal olunmuşdu və səfəvi hakimlərinin bütün cəhdləri ilk növbədə Təbrizin azad olunmasına yönəldilmişdi. Gənc Oruc bəy atası ilə birlikdə Təbriz uğrunda döyüşlərdə iştirak edir 1585-ci ildəki belə döyüşlərdən birində Sultanəli bəy qəhrəmancasına həlak olur və onun öz hesabına topladığı 300 nəfərlik dəstənin komandanlığı Oruc bəyə tapşırılır. Bundan sonra Oruc bəy Həmzə Mirzənin apardığı bir sıra əməliyyatlarda iştirak edir. İspaniyaya səfəri Səfəvi taxtına I Şah Abbasın (1587-1629) əyləşməsindən sonra Oruc bəy onun bir çox hərbi yürüşlərində iştirak edir və 1589-cu ildə Herat şəhəri alındıqdan sonra özünün də qeyd etdiyi kimi, yüksək hərbi vəzifəyə irəli sürülür. Artıq bir hərbi sərkərdə və siyasi xadim kimi Oruc bəyin nüfuzu o qədər yüksək idi ki, şah Abbas Avropada osmanlılara qarşı işləyəcək səfarətin tərkibini müəyyənləşdirəndə onun namizədliyi ilk növbədə yada düşür. Hüseynəli bəyin başçılıq etdiyi səfirlik ölkəni 1599-cu ildə tərk edir. Bu diplomatik missiyaya dörd katib və on beş nəfər qulluqçu daxil idi. Səfirliyin birinci katibi Oruc bəy olur. Həmin səfarətə şəxsən I Şah Abbas tərəfindən tapşırılmışdı ki, Rusiyadan başqa 8 Avropa ölkəsinə - Almaniya, Roma, İspaniya, Fransa, Polşa, Venesiya, İngiltərə və Şotlandiyaya da səfər etsinlər. Səfarət İsfahandan, Qum və Qəzvini keçərək, Gilana gəlir, oradan isə gəmi ilə Həştərxana yetişir. Bu yolda onların başlarına bir sıra sərgüzəştlər gəlir. Buradan onların səfəri Volqa çayı boyunca Kazana qədər uzanır, oradan da xizəklə Nijni Novqorod və Vladimirdən keçərək, Moskvaya gəlirlər. Noyabrda səfarət Moskvada böyük cah-cəlalla qarşılanır və çar Boris Qodunov tərəfindən təntənəli surətdə qəbul olunur. Oruc bəyin yazdığına görə, fasiləsiz yağan qar və yağış ara vermədiyindən onlar düz beş ay Moskvada qalırlar. 1600-cü ilin əvvəllərində çardan qiymətli hədiyyələr alan səfarət Qərbə doğru öz yoluna davam edir. Gəmi ilə Arxangelskdən Elba çayının mənsəbinə çatan səfarət su yolu ilə Emdenə qədər irəliləyərək, səkkiz karetada Almaniyanın içərilərinə doğru hərəkət edir. Bohemiyanın Praqa şəhərinə qədər yol boyu keçdikləri torpaqların hakimləri səfirləri böyük dəbdəbə ilə qarşılayıb yola salırlar. Praqada onlar I Ferdinandın nəvəsi imperator II Rudolf (1576 -1612) tərəfindən təntənə ilə qəbul edilirlər. Üç ay imperator sarayının qonağı olan səfirlər 1601-ci ilin baharında Almaniyanın Nürnberq, Münhen kimi şəhərlərindən keçərək, İtaliyaya yola düşürlər. Mantuyedə məşhur Qonzaq nəslindən olan hersoq onları öz sarayında qəbul edir. Sonra Oruc bəy səfirliyin digər işçiləri ilə birlikdə Verona və Ferraradan keçməklə Florensiyaya gəlir. Burada onlar Toskananın böyük knyazı I Ferdinandın sarayında iki həftə dincəlirlər. Knyaz özü, həyat yoldaşı Kristina, şahzadə Yekaterina Mediçi ilə birlikdə onları Pizada on gün qonaq saxlayır. Missiya buradan da Romaya, papanın hüzuruna gedir. Şəhər darvazaları ağzında onları mindən artıq ekipaj, dörd min süvari və saysız-hesabsız piyada əhali qarşılayır. Səfarət şəhərə daxil olarkən qaladakı toplardan yaylım atəşləri açılır, papanın muşketyorları isə atəşfəşanlıq edirlər. Onlar Romada iki ay qalır və papa tərəfindən qəbul olunurlar. Xristianlığı qəbul etməsi Hüseynəli bəy səfarətinin qalan üzvləri ilə birlikdə Romadan qaleralarla Fransaya yola düşür və atlarla Avinyon, Monpelye, Perpinyan kimi şəhərlərdən keçərək, Barselonaya çatır və oradan da qısa dayanacaqlarla İspan Krallığının paytaxtı Valyadolid şəhərinə gəlir. Burada I Şah Abbasın naməsini İspaniya kralı III Filippə təqdim etməklə Hüseynəli bəyin diplomatik missiyası öz vəzifəsini başa çatdırır və vətənə dönmək üçün Lissabon limanına gəlir. Missiyanın işi çox uğurlu alınmışdı, hər şey yaxşı gedirdi, ancaq son məqamda Hüseynəli bəyə qanqaraldıcı bir xəbər verdilər: onun dörd katibindən üçü xristianlığı qəbul edərək, İspaniyada qalmaq qərarına gəlmişlər. Səfirin yaxın qohumu Əliqulu bəyin xaç atası kral III Filippin özü olur. Ona Iran don Filippi adı verilir. Bünyad bəy xaç suyuna ikinci çəkilir və dönüb İran don Diyeqosu olur. Nəhayət, üçüncü əqidəsiz bizim Oruc bəy olur ki, onu da yeni dini qəbul etdikdən sonra İran Don Juanı adlandırırlar. Onun xaç anası isə İspaniya kraliçası Avstriyalı Marqarita olur. İspaniyadakı həyatı Don Juanın İspaniyada sonrakı həyatı barədə heç nə məlum deyil. Bircə o məlumdur ki, 1605-ci ilin 15 mayında Səfəvi səfiri ilə mübahisə etmiş və qılınc döyüşündə onu öldürmüşdür. Oruc bəyin təsvir etdiyi tarixi hadisələr, onun yol qeydləri bu maraqlı şəxsiyyətin diqqətcil və ümumiləşdirmələrə meylli bir adam olmasından xəbər verir. Misal üçün Səfəvi İranı haqqında bəhs edərkən o deyir: "İndi bizdə bütün Fars elində nəcabətli sayılan 32 ailə sülaləsi var ki, ölkədə böyük nüfuz sahibidir." Sonra isə həmin soyları bir-bir sadalayır: Ustaclı, Şamlı, Əfşarlar, Türkmanlar, Bayatlar, Təkəlilər, Xarmandalı, Zülqədərli, Qacarlar, Qaramanlı, Bayburtlu, İspirli, Oryatlar, Çauşlu, Asayişli, Çəmiş-Kəzəkli, Sarızolaqlı, Qarabacaqlı, Baharlı, Kuyniorulu, Kırklı, Boşalı, Hacı Fəqihli, Həmzəli, Zolaqlı, Mahmudlu, Qaraçomaqlı, Qaraqoyunlu, Gözi-Bayızlı, Peykli, İnazlı və Kuhgiluyəli. Beləliklə, Oruc bəyin əsərindən məlum olur ki, hətta qızılbaş əyanlarının nüfuzunu zəiflətmək siyasəti yeridən Şah Abbasın hakimiyyəti dövründə də İran idarəçiliyi tamamilə türk tayfalarının əlində idi. Oruc bəy görkəmli bir şəxsiyyət olmuşdur. Onun şah senzurasından kənar yazılan əsəri isə Azərbaycan, İran, Qafqaz və qonşuluqda yerləşən digər ölkə və xalqların, hətta Rusiya və bir sıra Avropa dövlətlərinin tarix, coğrafiya, etnoqrafiya və mədəniyyətini öyrənmək üçün dəyərli mənbədir. Oruc bəy öz səyahətini Marko Polo və Fernan Magellanın səyahətləri ilə müqayisə etmişdir. |
|
|
|
| The Following 6 Users Say Thank You to Yilmaz Demir For This Useful Post: | Amistofes (10-21-2010), Devrim06 (10-20-2010), karan (10-21-2010), toprak_1903 (10-21-2010), Ünsal Öztürk (10-20-2010), İşcanbaba (10-20-2010) |
|
| Bookmarks |
| Etiketler |
| bir, eser, hatayi, ile, ilgi, ismail, önemli, şah |
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtli üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|
Sponsored links
|
|||||||||
 |
|||||||||
Normal
