İşcanbaba

Teslim Abdal Türbesi, Denizliye yakın bir yerde, Ana yol kenarında 100-200 mt içerisinde, bahçelik bir alanın içinde bulunmakta, Türbe çok dikkatli bakılmadığında fark edilmeyecek bir sadelikle yapılmış, iç tarafda kaldığı içinde gözlerden ırak gibi duruyor,

Teslim Abdal hakkında biraz bilgi verirsek,
"" Teslim Abdal kimdir sorusunu yanıtlamak zor. çünkü karşımıza dört ayrı yerde ayrı
ayrı zamanlarda yaşamış dört teslim abdal çıkarılıyor.
bunlar:
1) teslim abdal, onyedinci yüzyılda yaşamış. asıl adı mehmed olan, sultan dördüncü murad döneminin bir bektaşi ulusu. yeniçeri ocağının halife babası, yani büyük baba efendisi. bağdat seferine katıldığı öne sürülüyor. bu teslim abdal'ın:

"teslim dede teslim baba
ey kahraman türk milleti"

başlığıyla başlayan bir mehter marşına konu olduğu iddia ediliyor. teslim abdal'ın yurdumuzun üç yerinde türbesi bulunmaktadır. birincisi trakya'da keşan'a bağlı teslim abdal köyünde. ikincisi denizli dolaylarında, üçüncü türbesi ise, çorum'un teslim köyünde.
2) Denizli'de tekke ve türbesi olan teslim abdal.
3) Denizli'de türbesi bulunandan ayrı bir teslim abdal ise çorum'un teslim köyünde
tekkesi ve mezarı olan teslim abdal hakkında daha geniş bilgi için alevilik araştırmaları
dergisi, sayı: 1, mayıs 1998 can yoksul, iki alevi şairi s: 120-174 bakılabilir.
4) Ankaralı teslim abdal.
5) Elazığ'ın baskil ilçesine bağlı şeyh hasan (şıh hasan) köyünde olduğu öne sürülen teslim abdal. bunlardan hangisi doğru bilinemiyor. şimdilik hepside karanlıkta. biz hepsini birden sunuyoruz. kesin bilgiler ortaya çıkıncaya değin böyle sürecek. bunlar ayrı ayrı teslim abdal'lar da olabilir, bir teslim abdal da. teslim abdal şiirlerinde doğru yola girdikten sonra kişinin korkup çekineceği bir engel kalmadığını, alevi -bektaşi geleneğinde yol göstericilik duygusunun yoğunluk kazandığını, kur'an surelerinin kişinin nesnel varlığında görünür duruma geldiğini, kişinin bir tür ''canlı kur'an'' olduğunu sezer, sezinletir. vurgular ve sergiler. onda ali ve on iki imam sevgisi sevgilerin en yücesidir:
teslim abdal eder şems'in çırası
errahmandır iki kaşın arası
güzel bismillah'la elham suresi
elif-lam-mim inmiş hattın üstüne

17. yüzyıl alevi ozanlarının en büyüklerinden biri. yaşayışı ancak kendisinin ve başka ozanların şiirlerinden çıkarılabiliyor. buna göre teslim abdal, tarikatta yüksek yeri olan bir pirdir. denizli'de kendi adı ile anılan bektaşi tekkesinde gömülüdür. ona göre insan dile gelip konuşan, bütünlüğü içinde kuranı kendi özünde taşıyan bir varlıktır. dahası insan kurandır.

iran safevi devleti yararına, daha önce kendilerinden söz ettiğimiz alioğlu, dedemoğlu, kul nesimi gibi ve belki de onlarla birlikte siyasal olaylara karışmış, çabalara girmiştir. müridi kul mustafa'nın bir nefesinden anladığımıza göre teslim abdal da bedreddinli'dir. tanrı'nın insan varlığında birleştiğini, onunla özdeşleştiğini, insanın tanrının ışığı olduğunu savunur.
Alevi Bektaşi şiirleri antolojisi ,ismail özmen, kültür bakanlığı yayınları "
Görüldüğü gibi, Teslim Abdal ismi ile bir çok ozanımız yaşamış, belki bunlardan 1-2 si aynı Teslim Abdal'dır, ancak çeşitli tarihlerde de yaşamış Teslim Abdal la karşılaşıyoruz, Yenirceri Teslim Abdal'dan,tutunda, 12 yy da yaşamış Teslim Abdal vardır.



Deyişlerinden bir iki örnek verirsek.

Gafil durma şaşkın bir gün ölürsün
Dünya sana bâki değil ne fayda
Ettiğin işlere pişman olursun
Pişmanlığın ele girmez ne fayda

Bir gün seni iletirler evinden
Hak'kın kelâmını kesme dilinden
Kurtulmazsın Azrailin elinden
Türlü türlü yolun olsa ne fayda

Söylersin de sen sözünden şaşmazsın
Helâlini haramından seçmezsin
Kepeğin tükenir su da içmezsin
Hep deryalar senin olsa ne fayda

Teslim Abdal der, çöksem otursam
Cümle varlığımı ele getürsem
Şu yalan dünyayı zapta getürsem
Hep dünyalar senin olsa ne fayda

Bunun yanı sıra,

Arzulamış gelir koca Bağdad'ı
Şah Süleyman başı telli geliyor
Yardımcısı ola oniki imam
Önü sıra serdar Ali geliyor

Yüz bini birden der Allahım Allah
Yüz bini der Lailahe illallah
Yüz bin katarı ver, yüz bin de sipah
Yüz bini de darplı sallı geliyor

Mümünler Hu çeker, münafık erir
Müminin muradın ol Huda verir
Yüz bin de zırh geymiş sipahi gelir
Yüz bini de bahar ballı geliyor

Teslim Abdal der ki hep canlar canı
Bunca Süleyman'lar dünyada hani
Yüz bin nutku vardır yüz bin de canı
Yüz bin de kolu kolçaklı geliyor

Bağdat Seferine giden bir Teslim Abdal da görüyoruz,



Geri Türbemizin Ziyaretine dönersek,
Teslim Abdal Dergahının uzağına Türbesi yapılmış, zaman yeresizliğinden Pir imizin Dergaına varıp, orayıda ziyaret edemetik, artık başka bir sefere diyelim,

Türbe dışarıdan çok bakımlı değil, dışarısı sıva renginde duruyor, tavan tek KUBBE ile kapatılmış, (Yön tayinim iyi değil) Girişi Güney doğu tarafından verilmiş, önüne bir ilave yapılmak istenmiş, ancak duvarlar örülmüş, pencere ve sıvası yapılmamış, şimdilik öylece bırakılmış, Türbedarı varmıydı bilmiyoruz, ancak orda biz kimseyi göremedik.

Kapısı demirden yapılmış , hemen yanında beyaz ve Mor , güzel kokulu bir gül ağacı dikilmişi veya kendiliğinden yaşama gelmiş, kapının üstündeki sıvalar dökülmüş,



Ayakkabılarımızı çıkarıp, HÜ deyip, Sultan ın eşiğine ve kapının dört kenarına niyaz edip içeri girdik, içeriside bakımsızlık anlamında dışarıdan nasibi almış, yerde de yine kilim gibi eşyalar serili,
Sandukası , Pir in ayağı kapı girişinin hemen bir adım önünden başlıyor, sandukasını BETONDAN yapmış, üzerinde çeşitli desenlerde halı, kilimsi bezlerle örtülmüş, başucunun soluna da Duvara bir Desenli halıcık asılmış, sağ tarafıdan ufak bir pencere var IŞIK girmesi için,



Kubbesinin içindeki çiçek, lale gibi figürlerin bir kısmı silinmiş, ve sıvaları dökülmüş, Kubbenin ortasından sarkan zincirin ucunda lamba, mumluk ,ışıklık gibi bir şey yok, zencirin etrafı örümcek bağlamış, insanın içini acıtan bir görüntü mevcut,



Pir in ayak ucuna bir para sandığı konulmuş, onun önüne de bir sarı kartona "Horasan ereni Pir Hacı Bektaş Halifelerinden TESLİM ABDAL Sultan" yazılmış,

Pir Teslim Abdal Sultana tekrar niyaz ederek MEKANINDAN ayrıldık,
Dostlarla, Türbenin haline üzüldük, Kazak Abdal dan dönerken yolda karşılarştığımız yöre halkından aldığımız bir litrelik el yapımı DOLU'dan (ŞARAPDAN) bir iki yudum DEM aldık,

Denizliye varıp, bizi MİHMAN eden dostlarımızla vedalaşıp, bir kısmımız, İSTANBULA,, bir kısmımız da ANKARA'ya doğru yola koyulduk,
Her iki tarafınıda sohbetlerinin konusu sanırım, 1 gün önceki CEM ve Ziyeret ettiğimiz KAZAK ABDAL,TESLİM ABDAL dergah ve Türbelerinin durumları idi.


BÜLENT İŞCANOĞLU

Devrim06

emeklerine sağlık agbi cok güzel..
umarım bizimde gitme fırsatımız olur..

Derman

İşcanbaba

Hasan Harmancı

dergahları tükenmiş bir alevilik sanırım okuma yazmasını da unutacak. o dergah ve tekkeler aslında aleviliğin ve bağlı ekollerin yaşam ve verim yerleridir. ancak şimdi bu aleviliğin kötü kentleşmesi başka bir hesabı çıkardı önümüze: aleviliğin arkeolojik alanlarını ve etnografyasını reddetmek. sanırım uyanıp da bu yaşam alanlarımızı isma, hıristiyanlık vs. elinden alabilirsek, eski dünyanın kadım anlayışı olmayı ve yeni dünyayı kendimize çevirebilmeyi başarabileceğiz.
yazını çok beğendim işcanbaba dost. daha nice paylaşımlar dilerim