Derman

Virani, 16. yy.'ın sonu ile 17. yy .başlarında yaşayan güçlü bir ozandır.

Bektaşiliğin ikinci piri Balım Sultan'dan el almıştır. Bir süre Necef-i Eşref de Hz. Ali Türbesi'nde türbedarlık, babalık yapmıştır, (1587-1618) yıllarında İran'da saltanat süren Şah Abbas'la görüşmüştür. Anadolu'nun bir çok yerlerini ve daha sonra da, Bulgaristan'da Deliorman ve Debruca'yı dolaşmıştır. Neceften dönüşünde, Deliorman yöresinde bulunan Demir Baba tekkesini ziyaret etmiş ve ondan bilgilenmiştir. Demir Baba, soy zinciri itibariyle Peygamber'e ulaşır.

Demir Baba Velayetnamesi'nde, Virani'nin Demir Baba ile görüşmesi şöyle anlatılır: Demir Baba'ya, Arap ve Açem dillerini bilen bir kimse geldiği ve müridleriyle Rumeli'ye geçtiği ve bu kişinin adının da Viranı olarak söylendiği bildirilir. Ancak gaflet içinde olduğu ve "Kutupluk'' davası güttüğü de ilave edilir. Demir Baba manevi yönden kendisinin daha üstün olduğunu göstermek ister. Demir Baba, o tarihlerde yüz yirmi yaşına ulaşmış ulu bir ihtiyardır.

Virani, onun batın kılıcıyla yenilir, yere geçer. Huzurunda divan durup, niyaz eder. Demir Baba'dan icazet ister. Ancak, önce Virani'ye nasihatler verir ''kişi böyle sevdalarda olmasa gerek. Kur'an'a uy Sure-i Fatiha'da ne kadar harf olduğunu bilir misin? Onlardan geçmeyen veli olmaz. Bu kadar suhufla (hartle) dört kitabı yutsa bile. Kapıdan girmeyen, içeride ne olduğunu bilmez. Bilen aşık da, dava kılmaz. Kimse kusuruna kalmaz,..'' Bu nasihatten sonra Demir Baba, Virani'ye icazet verir.

Virani, oradan Otman Baba Sultan'ı ziyaret etmek için yola çıkar. Sabahleyin Karlıova'da Hafız Zade Türbesi'ne gelir. Ancak Virani rahatsızlanır ve öğleden sonra orada hakka yürür. Avlu kapısı önüne gömülür.

Demir Baba Velayetnamesi'nde de söz edildiği üzere, Virani, Arapça, Farsça bilen güçlü bir şairdir. "Virani Baba Divanı'' ile ''Virani Baba Risalesi''adlı basılmış eserleri günümüze kadar gelmiştir, Özellikle Hz. Ali'yi öven, On iki İmam'ı dile getiren coşkulu methiyeleri vardır.

Türküler.com Sitesinden Alınmıştır

Derman

Gel Dilber Ağlatma Beni

Gel Dilber Ağlatma Beni Şah-I Merdan Aşkına
Dü Cihanın Ranimasi Şii Yezdan Aşkına
Şahım Hasan Pir Hüseyin Kerbela Meydan İçin
Lütfedip Bağışla Cürmüm Ali Süphan Aşkına

İmam Zeynel Abidin'in Abina Umdumusa
Arayıp Özünde Bakiri Buldunusa
Ceddin Evlad-I Muhammet Cafer'i Bildin İse
Rahme Gel Ol Şah-I Merdan Ali Ümran Aşkına

Seyit Musa'yı Kazım'dır Ehl-İ Beytin Serveri
Cani Aşkı Nuş Edenler Müpteladır Ekseri
Sahi Şehidi Horasan İmam Rıza'dan Beri
Müptelayı Merhamet Kıl Kalb-İ Viran Aşkına

Şah Naki-vü ba Naki'nin bağladık bel rahına
Sadıkane ver salavat Ehl-ibeyt ervahına
Mail olma yok vefası şu cihanın hublarına
Gel mürüvvet eyle ey dil ehl-i irfan aşkına

Ey Virani Çıkma Yoldan Doğru Raha Gel Beri
Muhabbet Şevkat Senindir Ey Hasan-Ül Askeri
Evliyalar Serfirazi Haci Bektaş-ı Veli
Sen Ganisin Ver Muradı Devri Mihtan Aşkına

Kul Seyyid

Dilimde tesbihim canan olubdur,

Sücüdum sacidim insan olubdur.



Vücudum şehrine şahi muhakkak,

Bilin kim fazlı Hak Yezdan olubdur.



Erenler meclisinde ey dilaram,

Gıdamız çeşme-i hayvan olubdur.



Gönül didarına karşı ol sebepden,

Ayrılmaz valehü hayran olubdur.



Virani dervişe lütfetti Haydar,

Erişti üçlere Selman olubdur.

Kul Seyyid

Kul Seyyid

Kudret kandilinde parlayıp duran,
Muhammet Alinin nurudur vallah.
Zuhur edip küffar askerin kıran,
Elinde zülfikar Alidir billah.

Elinde zülfikar, altında düldül,
Önünde Kamberi dilleri bülbül,
Hazreti Fatima cennette bir gül,
Ona sırrın dedi Hak Habibullah.

Zuhur etti imam Hasan, Hüseyin,
Onların nurundan ziyalandı din,
Kırk pare bölündü Zeynel Abidin,
Tutarız yasını hasreten Lillah.

Muhammed Bakır’la Cafer-i Sadık,
Şahım Musa Kazım, hem Rıza dedik,
Tarikat adabiyle cismimiz yuduk,
Hak dedi: Müminin kalbi Beytullah.

Taki, Naki imamların civanı,
Hasan-ül Askeri cismim sultanı,
Elinde hücceti, Mehdi devranı,
Vakit tamam oldu gönderir Allah.

VİRANİ’yem niyazım var üstada,
Elinde zülfikar hem ehli gaza,
Bin bir dondan baş gösterdi Mürteza,
Biz bir bildik, dedik: Allah eyvallah.

Kul Seyyid

Her dilimde bu kelam,

Zikrim hemişe suhubu Şam,

Tespih ile savt-ı selam,

Çağırırım anı müdam.



Ezel ebed Ali derim,

Düşsem medet Ali derim,

Yoktur ebed Ali derim,

Ahmed ehad Ali derim.



Evvel odur ahir odur,

Batın odur, zahir odur,

Tayyib odur, tahir odur,

Batın odur, zahir odur.



Oldur kitabı cavidan,

Oldur nişana her nişan,

Oldur olan hem binişan,

Oldur hayatı insü can.



Zerre vü şems-ü mahınım,

Müminlere penahımın,

Biz bendeyiz ol şahımın,

Halk eyleyen Allahımın.



Hasan Hüseyn-ü Abidin,

Bakır İmam şahı din,

Cafer durur hakkel yakin,

Ser cümle Kuran Mübin.



Kazım Rıza vü hem Taki,

Oldur Ali, Ali Naki,

Bu dünyada hayyül baki,

Fehmeyle var bilip Hakkı.



Asker imamı reh nüma,

Hem Mehdi sahip liva,

Masumu pak Ali Aba,

Ta iptida vü intiha.



Virani’yem sürem yüzüm,

Tapşurmuşam ana özüm,

Kanda baksam iki gözüm,

Evvel ahır budur sözüm.

Kul Seyyid

Yedi derya sohbetini, bahrı umman anlamaz,
İlmi ledün manasıdır, ahmak olan anlamaz.
Küntü kenzden ders okursun, cahil andan ne anlar,
Gözü kör, kulağı sağır, bibeserler anlamaz.

Men aref ilmine eren, aşık-ı suzan olur,
Hevt nefsini katleyleyen, meydanda merdan olur,
Hırs ile şehvete uyan, nefsine kurban olur,
Yedi tamu şiddetidir, kemrah olan anlamaz.

İki cihan röhnüması, Haydar-ı kerrar olan,
Çıkıp miraç kapısında, haykırıp aslan olan,
Sitretül müntehada, Mustafa’ya yar olan,
Naciyanı naz makamı, binde bir can anlamaz.

İlmü ledün okuyanlar, aynen yoldaş olur,
Ehedi Ahmet, fatihada baş olur,
Pa ile ça, ka ile za anlayan sırdaş olur,
İlmi ledün manasıdır, ehli inkar anlamaz.

Men aref ilmine ermeyen, şum ağmakı fıkıh,
Pir dergahına niyaz et, yakın bulasın hakkı,
Ey Virani dört kitaptan, Ali’nin metin oku,
Ehli Beyti Hanedanı, Şimir Mervan anlamaz.

Kul Seyyid

İstemem alemde gayrı meyvayı,
Dadına doyulmaz, balımdır Ali.
İstemem eşyayı verseler dahi,
Kokmazam sünbülü gülümdür Ali.

Ali’mdir kadehim, Ali’mdir şişe,
Ali’m sahralarda morlu menekşe,
Ali’m dolu yedi iklim dört köşe,
Ali’m saki kevser dolumdur Ali.

Ali Vahid şahı Rasul kibriya,
İmam Hasan Hüseyin Şahı Kerbela,
İmam Zeynel Aba ol sahib liva,
Büküldü kametim dalımdır Ali.

Muhammed Bakır’dır tendeki canım,
Cafer-üs Sadık’tır dinim imanım,
Musa-i Kazım’dır derde dermanım,
Varlığım kalmadı, malımdır Ali.

Aliy yül Rıza’dır Şah-ı Horasan,
Taki ile Naki gösterdi burhan,
Hasan ül Askeri mah-ı dırahşan,
Yokladım talihim, falımdır Ali.

Muhammed Mehdi’dir sahibüz zaman,
On iki İmama kul oldum heman,
Masum-u Pakandır envarı cihan,
Esrarı Huda’ya alimdir Ali.

Virani’yem düştüm şimdi derdine,
Vücudum gark oldu çile bendine,
Gönül sormaz oldu kendi kendine,
Söyler dehanımdan dilimdir Ali

Kul Seyyid

La mekan ilinden geldim cihana,

Arar iken ehli cana eriştim.

Elden ele kabdan kaba süzüldüm,

Katarlandım doğru raha eriştim.



Bir gerçeğin eleğinde elendim,

Beli dedim belisine belendim,

Arşı kürsü yaradandan dilendim,

Adem olup erkanına eriştim.



İhlas kemendini aldım elime,

Marifette bir yol geçti önüme,

Hakikatte su bağlandı gölüme,

Katre idim bir ummana eriştim.



Yolcu oldum cenan bula göz aldım,

Üstad olup gerçeklerden söz aldım,

Hey gaziler geç eriştim tez aldım,

Canım arz ettiği cana eriştim.



Virani sözleri gevherler piri,

Dost elinden içtim abı kevseri,

Evliya Enbiya Hakkın Mürseli,

Yüz sürüben Şahı Merdana eriştim

Kul Seyyid

Ey yalancı felek yüze gülücü,

Kanı benim Bey babamı neyledin.

Verdiğini dönüp yine alıcı,

Kanı benim Bey babamı neyledin.



Niceler müştaktır yüzün görmeğe,

Ayağı tozuna yüzler sürmeğe,

Varıp kademinde bir an durmağa,

Kanı benim Şah babamı neyledin.



Bu cihanda geçi anlar kalmadı,

Bir dirlik dürüldü hergiz olmadı,

Geldi gitti anı her can bilmedi,

Felek benim Bey babamı neyledin.



Rum-u kutbu idi ol Şahı Veli,

Böyle gördük hem de dillerden beli,

Hılkatta Muhammed mürvette Ali,

Felek benim Şah babamı neyledin.



Evvel ahir nolacağın bilirdi,

Erenler şahidi hüküm kılırdı,

Kafirler görse imana gelirdi,

Felek benim Bey babamı neyledin.



Bir yalancı dünyasın sen bilene,

Meani bahrine gavvas olana,

Lanet olsun sana mail olana,

Felek benim Şah babamı neyledin.



Virani’yim murg-ı dili salarım,

Secdi şükrümü ana kılarım,

Ruhuna demine gülbeng dilerim,

Felek benim Şah babamı neyledin